Endüstri Mühendisliği Lisans Programı

Yöneylem Araştırması I(IND371)

Ders Kodu Dersin Adı Yarıyıl Teori Uygulama Lab Kredisi AKTS
IND371 Yöneylem Araştırması I 5 4 0 0 4 5
Ön Koşul ING207
Derse Kabul Koşulları ING207
Dersin Dili Fransızca
Türü Zorunlu
Dersin Düzeyi Lisans
Dersi Veren(ler) E. Ertuğrul KARSAK ekarsak@gsu.edu.tr (Email)
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı Yöneylem Araştırması genellikle kıt kaynakların paylaşımının söz konusu olduğu sistemlerin en iyi şekilde tasarlanması ve işletilmesine yönelik karar problemlerine bilimsel yaklaşımın uygulanmasını amaçlamaktadır. Programda zorunlu olarak sunulan bu ders sayesinde öğrencilerin edinecekleri bilgi birikimi, üretim ya da hizmet sistemlerinde karşılaşılacak birçok sorunun bilimsel olarak irdelenmesi sonucunda, organizasyonun performansını iyileştirmede ve analitik yöntemleri kullanarak en iyi çözümü belirleme sürecinde yardımcı olacaktır. Bu bağlamda dersin amaçları şu şekilde belirlenmiştir:
• Gerçek hayattaki sorunların matematiksel modeller aracılığıyla irdelenmesini sağlamak,
• Oluşturulan matematik programlama modellerinin çözüm yöntemlerinin tanıtılmasını sağlamak,
• Elde edilen çözümleri yorumlamayı ve geçerliliğini incelemeyi göstermek.
İçerik 1. Hafta: Giriş
Modelleme aşamaları
Doğrusal programlamaya giriş
Grafik çözüm
2. Hafta: Doğrusal programlama modeli
Doğrusal programlamanın varsayımları
Doğrusal programlamaya ilişkin örnek problemler
3. Hafta: Simpleks yöntemi
Simpleks algoritması
Tablo simpleks yöntemi
Yapay başlangıç çözümü
Büyük M yöntemi
İki aşamalı yöntem
4. Hafta: Yozlaşma; Alternatif optimum çözümler; Sınırlandırılmamış çözüm; Olurlu çözümün bulunmayışı
Optimallik sonrası analiz
5. Hafta: 1. Kısa Sınav
6. Hafta: Simpleks yönteminin teorik temelleri
Gözden geçirilmiş simpleks yöntemi
7. Hafta: Dualite
Dualite teoremleri
Dualitenin ekonomik yorumu
Tamamlayıcı aylaklık teoremi
8. Hafta: Ara Sınav
9. Hafta: Doğrusal programlama modelleri için çözüm yazılımı tanıtımı
Dual simpleks yöntemi
10. Hafta: Duyarlılık analizi
Sınırlandırılmış değişkenler yöntemi
11. Hafta: Ulaştırma problemi
Ulaştırma probleminin tanımı
Olurlu başlangıç çözümünün belirlenmesi
Ulaştırma problemlerinin simpleks yöntemi ile çözümü
Atama problemi
12. Hafta: 2. Kısa Sınav
13. Hafta: Ağ modelleri
Ağ tanımları ve temel kavramlar
En kısa yol problemi
En küçük kapsarağaç problemi
14. Hafta: Dinamik programlama
Giriş
Optimallik ilkesi
Seçilmiş deterministik dinamik programlama örnekleri
Dersin Öğrenme Çıktıları Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenci:
1. Karar problemleri için matematiksel model oluşturabilir.
2. Doğrusal programlama modellerinin çözümlerini grafik çözüm ve simpleks yöntemlerini kullanarak elde edebilir ve duyarlılık analizi gerçekleştirebilir.
3. Ulaştırma ve atama problemleri ile ağ problemlerini modelleyebilir ve uygun algoritmalar yardımı ile en iyi çözümlerini bulabilir.
4. Deterministik dinamik programlama modelleri kurabilir ve bu modellerin en iyi çözümlerini elde edebilir.
Öğretim Yöntemleri Konu anlatımı; örnek problem ve uygulamalar; soru-cevap; bireysel çalışma.
Kaynaklar - Hillier, F.S., Lieberman, G.J., Introduction to Mathematical Programming, McGraw-Hill, 1995.
- Bazaraa, M.S., Jarvis, J.J., Sherali, H.D., Linear Programming and Network Flows, John Wiley & Sons, 1990.
- Taha, H.A., Operations Research: An Introduction, Sixth edition, Prentice-Hall, 1997.
Ders İçeriğini Yazdır
Teori Konu Başlıkları
Hafta Konu Başlıkları
1 Giriş; Modelleme aşamaları; Doğrusal programlamaya giriş; Grafik çözüm
2 Doğrusal programlama modeli; Doğrusal programlamanın varsayımları; Doğrusal programlamaya ilişkin örnek problemler
3 Simpleks yöntemi; Simpleks algoritması; Tablo simpleks yöntemi; Yapay başlangıç çözümü; Büyük M yöntemi; İki aşamalı yöntem
4 Yozlaşma; Alternatif optimum çözümler; Sınırlandırılmamış çözüm; Olurlu çözümün bulunmayışı; Optimallik sonrası analiz
5 1. Kısa Sınav
6 Simpleks yönteminin teorik temelleri; Gözden geçirilmiş simpleks yöntemi
7 Dualite; Dualite teoremleri; Dualitenin ekonomik yorumu; Tamamlayıcı aylaklık teoremi
8 Ara Sınav
9 Doğrusal programlama modelleri için çözüm yazılımı tanıtımı; Dual simpleks yöntemi
10 Duyarlılık analizi; Sınırlandırılmış değişkenler yöntemi
11 Ulaştırma problemi; Ulaştırma probleminin tanımı; Olurlu başlangıç çözümünün belirlenmesi; Ulaştırma problemlerinin simpleks yöntemi ile çözümü; Atama problemi
12 2. Kısa Sınav
13 Ağ modelleri; Ağ tanımları ve temel kavramlar; En kısa yol problemi; En küçük kapsarağaç problemi
14 Dinamik programlama; Giriş; Optimallik ilkesi; Seçilmiş deterministik dinamik programlama örnekleri
Uygulama Konu Başlıkları
Hafta Konu Başlıkları
Başarı Notuna Etki Oranları
  Sayı Katkı Payı
Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı 3 50
Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı 1 50
Toplam 4 100
Yarıyıl İçi Çalışmaları
  Sayı Katkı Payı
Ödevler 0 0
Sunum 0 0
Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) 1 20
Proje 0 0
Laboratuar 0 0
Diğer Uygulamalar 0 0
Kısa Sınavlar 2 30
Dönem Ödevi / Projesi 0 0
Portfolyo Çalışmaları 0 0
Raporlar 0 0
Öğrenme Günlükleri 0 0
Bitirme Tezi/Projesi 0 0
Seminer 0 0
Diğer 0 0
Toplam 3 50
Numara Program Yeterlilikleri Puan
1 2 3 4 5
1 Matematik, fen ve mühendislik bilimleri konularında yeterli bilgi birikimi X
2 Bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri karmaşık mühendislik problemlerini modelleme ve çözme için uygulayabilme becerisi X
3 Karmaşık Endüstri Mühendisliği problemlerini saptama, tanımlama, formüle etme, doğrulama ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi X
4 Karmaşık bir üretim veya hizmet sistemini, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi ve değişken kısıtlar ve koşullar altında, performans boyutlarını iyileştirmeye yönelik tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi X
5 Endüstri Mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern yöntem, teknik ve araçları geliştirme, seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi X
6 Karmaşık Endüstri Mühendisliği problemlerinin veya bu alandaki araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuç çıkartma, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi X
7 Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde ve farklı rollerde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi
8 Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az iki yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi
9 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme, bilgi yönetimi araçlarını kullanma ve kendini sürekli yenileme becerisi X
10 Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk bilinci; Endüstri Mühendisliği uygulamalarında kullanılan ulusal ve/veya uluslararası standartlar hakkında bilgi
11 Proje yönetimi ile risk yönetimi ve değişim yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi X
12 Girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi
13 Endüstri Mühendisliği uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri hakkında bilgi; toplumsal ve kurumsal sosyal sorumluluk bilinci
14 Çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi X
15 Endüstri Mühendisliği çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık
Etkinlikler Sayı Süre Toplam İş Yükü
Ders Süresi 14 4 56
Sınıf Dışı Çalışma Süresi 13 3 39
Ödevler 0 0 0
Sunum 0 0 0
Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) 1 10 10
Proje 0 0 0
Laboratuar 0 0 0
Diğer Uygulamalar 0 0 0
Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) 1 14 14
Kısa Sınavlar 2 9 18
Dönem Ödevi / Projesi 0 0 0
Portfolyo Çalışmaları 0 0 0
Raporlar 0 0 0
Öğrenme Günlükleri 0 0 0
Bitirme Tezi/Projesi 0 0 0
Seminer 0 0 0
Diğer 0 0 0
Toplam İş Yükü 137
Toplam İş Yükü / 25 5,48
Dersin AKTS Kredisi 5
Scroll to Top