Çocukluk Sosyolojisi

İçerik

Dersin Amacı

Bu ders, çocukluk sosyolojisine eleştirel bir giriş sunarak alanın tarihsel gelişimini ve çocukluğun toplumsal inşasını inceler. Geleneksel yetişkin merkezli bakış açılarını sorgulayarak çocukları etkin toplumsal özneler ve hak sahipleri olarak konumlandırır. Öğrenciler, çocukluğun dijital ortamlar, eğitim ve aile yapıları gibi güncel alanlarda nasıl müzakere edildiğini incelerken, çocuklarla araştırma yürütmek için gerekli etik ve yöntemsel temelleri edinirler.

Dersin İçeriği

Ders, çocukluğu yalnızca bir gelişim evresi olarak değil, tarihsel ve kültürel olarak inşa edilmiş bir toplumsal kategori olarak ele alır. İlk bölüm, çocukluğun tarihsel dönüşümünü, çocukluk sosyolojisinin özgün bir alan olarak doğuşunu ve alandaki güncel tartışmaları, özellikle çocuğun “varlık” ve “oluş” şeklindeki kavranışı arasındaki tartışmayı ve çocukların failliği meselesini izler. Tarihsel ve teorik temeli takip eden iki hafta, çocuklarla yürütülen araştırmanın yöntemsel ve etik koşullarına ayrılmış olup dönem boyunca grup halinde gerçekleştirilecek alan araştırmasına hazırlık sağlar. İkinci bölüm, toplumda çocukların konumunun müzakere edildiği dört bağlamı ele alır: aile, dijitalleşme, eğitim ve yurttaşlık. Dönem, alan araştırmalarının sözlü sunumu ve genel bir değerlendirmeyle sona erer.

Dersin Öğrenme Çıktıları

Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler:

1. çocukluğun toplumsal inşasının geleneksel yaklaşımlardan güncel paradigmalara geçişini açıklayabilir;
2. çocukları etkin toplumsal özneler olarak merkeze alarak güncel çocukluk meselelerini eleştirel biçimde değerlendirebilir;
3. çocukluğun dijital ortamlar, eğitim sistemleri ve aile yapıları gibi güncel bağlamlarda nasıl dönüştüğünü çözümleyebilir;
4. atölye ve alan araştırması sırasında, çocuklarla yürütülen sosyolojik araştırmaya özgü ortak bilgi üretimi yöntemlerini ve etik ilkeleri uygulayabilir.

Öğretim Yöntemleri

Ders anlatım, metin okuma ve sınıf içi tartışma, sosyolojik çözümleme, öğrenci sunumları.

Kaynaklar

Cunningham, Hugh. 1998. « Histories of Childhood ». The American Historical Review 103 (4) : 1195–1208. https://doi.org/10.2307/2651207
Garnier, Pascale. 2015. « L’“agency” des enfants. Projet scientifique et politique des “childhood studies” ». Éducation et sociétés 2 (36) : 159–173.
James, Allison, et Alan Prout. 1997. « A New Paradigm for the Sociology of Childhood ? Provenance, Promise and Problems ». In Constructing and Reconstructing Childhood : Contemporary Issues in the Sociological Study of Childhood, dir. Alan Prout et Allison James, pp. 7–32. Londres : Falmer Press.
Lareau, Annette. 2003. Unequal Childhoods : Class, Race, and Family Life, pp. 1–32. Berkeley : University of California Press.
Larkins, Cath. 2014. « Enacting Children’s Citizenship : Developing Understandings of How Children Enact Themselves as Citizens through Actions and Acts of Citizenship ». Childhood 21 (1) : 7–21. https://doi.org/10.1177/0907568213481815
Livingstone, Sonia, et Kristina R. Sylwander. 2025. « There Is No Right Age ! The Search for Age-appropriate Ways to Support Children’s Digital Lives and Rights ». Journal of Children and Media 19 (1) : 6–12. https://doi.org/10.1080/17482798.2024.2435015
Livingstone, Sonia, et Amanda Third. 2017. « Children and Young People’s Rights in the Digital Age : An Emerging Agenda ». New Media & Society 19 (5) : 657–670.
Postman, Neil. 1985. « The Disappearance of Childhood ». Childhood Education 61 (4) : 286–93. https://doi.org/10.1080/00094056.1985.10520201
Punch, Samantha. 2002. « Research with Children : The Same or Different from Research with Adults ? » Childhood 9 (3) : 321–41. https://doi.org/10.1177/0907568202009003005
Simon, Alice. 2020. « Are Children Interviewees Just Like Any Others ? » Bulletin de méthodologie sociologique 146 (1) : 81–98. https://doi.org/10.1177/0759106320908223
Sirota, Régine. 2006. « Petit objet insolite ou champ constitué, la sociologie de l’enfance est-elle encore dans les choux ? » In Éléments pour une sociologie de l’enfance, dir. Régine Sirota. Rennes : Presses universitaires de Rennes.
Spyrou, Spyros. 2018. Disclosing Childhoods, pp. 15–52. Londres : Palgrave Macmillan UK.
Spyrou, Spyros, Rachel Rosen et Daniel Thomas Cook. 2018. « Introduction : Reimagining Childhood Studies. Connectivities… Relationalities… Linkages… ». In Reimagining Childhood Studies, dir. Spyros Spyrou, Rachel Rosen et Daniel Thomas Cook, pp. 1–20. Royaume-Uni : Bloomsbury Academic.
Uprichard, Emma. 2008. « Children as “Being and Becomings” : Children, Childhood and Temporality ». Children & Society 22 (4) : 303–313.
Wall, John. 2021. Give Children the Vote : On Democratizing Democracy, pp. 1–10. Londres et New York : Bloomsbury Academic.
Yılmaz, Ayşe. 2023a. « An Ethnographic Fieldwork : The Role of School Shows in the Reproduction of Gender Inequalities in Turkey ». Children & Society. https://doi.org/10.1111/chso.12822
Yılmaz, Ayşe. 2023b. « School Shows Staged in Public Primary Schools in Turkey : Tools in the Making of Future Citizens ». Revue des mondes musulmans et de la Méditerranée 2 (154), article 154. https://doi.org/10.4000/remmm.20144

Konu Başlıkları

Değerlendirme Sistemi

Yeterlilik İlişkisi

AKTS - İş Yükü Tablosu