Toplumsal Bellek Sosyolojisi

İçerik

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, toplumsal hafızanın oluşumunu, aktarımını ve yeniden yapılandırılmasını sosyolojik bir bakış açısıyla incelemektir. Ders, arşivleme, belgeleme, koleksiyon oluşturma ve sergileme uygulamaları ile bunların altında yatan iktidar ilişkileri arasındaki bağı araştırmaktadır. Müzeler ve edebi eserler, toplumsal hafızanın mekanları olarak ele alınmaktadır. Ders, Orhan Pamuk’un *Masumiyet Müzesi* adlı eseri aracılığıyla, zaman, mekan, nesneler, gündelik yaşam ve cinsiyet bağlamında İstanbul’un kentsel hafızasını incelemektedir,

Dersin İçeriği

Bu ders, ulusal hafıza, karşı-hafıza ve bireysel hafızaya odaklanarak, toplumsal hafıza sosyolojisindeki temel kavramları ele almaktadır. Arşivleme, belgeleme, koleksiyon oluşturma ve sergileme uygulamaları, iktidar, öznellik ve anlatı bağlamında incelenmektedir. Orhan Pamuk’un hem roman hem de fiziksel bir müze olarak ele alınan Masumiyet Müzesi eseri, 1975’ten 2000’lerin başlarına kadar İstanbul’un kentsel hafızasını ve toplumsal dönüşümlerini incelemek için bir vaka çalışması olarak kullanılmaktadır. Ders, zamanla ilgili deneyimleri ele almaktadır.

Dersin Öğrenme Çıktıları

Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler şunları yapabilecektir:

* Toplumsal bellek sosyolojisindeki temel kavramları ve teorik yaklaşımları açıklamak.
* Ulusal bellek, karşıt bellek ve bireysel bellek arasındaki ilişkileri analiz etmek.
* Arşivleme, belgeleme, koleksiyonculuk ve sergileme pratiklerini iktidar yapılarıyla ilişkisi içinde değerlendirmek.
* Müze ve edebiyat eserlerini toplumsal belleğin üretildiği ve aktarıldığı mekanlar olarak yorumlamak.
* Masumiyet Müzesi üzerinden İstanbul'un kent belleğini zaman, mekan ve nesneler bağlamında analiz etmek.
* Gündelik hayatı, toplumsal cinsiyeti, sınıfı ve özselliği (özneselliği) toplumsal bellek perspektifinden tartışmak.
* Edebiyat, müzecilik, fotoğraf ve belgesel sinemanın belleği nasıl temsil ettiğini ve yeniden inşa ettiğini karşılaştırmak.
* Toplumsal belleği yapısökümcü bir yaklaşımla eleştirel olarak değerlendirmek.

Öğretim Yöntemleri

Ders anlatımları ve teorik tartışmalar

Eğitmen sunumları ve kavramsal analizler

Edebi ve teorik metinlerin eleştirel okunması ve analizi

Edebiyat ve müzecilik arasındaki ilişki üzerine örnek olay çalışması

Belgesel film gösterimi ve tartışması

Öğrenci odaklı sınıf içi tartışmalar

Film inceleme ödevi

Ara sınav ve yarıyıl sonu (final) sınavları

Kaynaklar

Primary Readings

Pamuk, O. (2009). The Museum of Innocence. Translated by Maureen Freely. Faber and Faber.

Pamuk, O. (2006). Istanbul: Memories and the City. Translated by Maureen Freely. Vintage Books.

Pamuk, O. (2012). The Innocence of Objects. Translated by Maureen Freely. Abrams.

Pamuk, O. (2010). The Naive and Sentimental Novelist. Translated by Nazlı Eray. Harvard University Press.

Pamuk, O. (2018). The Innocence of Memories. Translated by Ekin Okalp. Faber and Faber.

Theoretical Readings

Benjamin, W. (2006). “Unpacking My Library: A Talk about Book Collecting.” In H. Arendt (Ed.), Illuminations. Schocken Books.

Berger, J. (1972). Ways of Seeing. Penguin Books.

Derrida, J. (1996). Archive Fever: A Freudian Impression. Translated by Eric Prenowitz. University of Chicago Press.

Foucault, M. (1972). “The Statement and the Archive.” In The Archaeology of Knowledge and the Discourse on Language. Translated by A. M. Sheridan Smith. Pantheon Books.

Huyssen, A. (1995). Twilight Memories: Marking Time in a Culture of Amnesia. Routledge.

Huyssen, A. (2003). Present Pasts: Urban Palimpsests and the Politics of Memory. Stanford University Press.

Kandiyoti, D. (1988). “Bargaining with Patriarchy.” Gender & Society, 2(3), 274–290.

Lefebvre, H. (2004). Rhythmanalysis: Space, Time and Everyday Life. Translated by Stuart Elden and Gerald Moore. Continuum.

Ocak, E. (2014). “New Media Documentary: Playing with Documentary Film within the Database Logic and Culture.” In A Digital Janus: Looking Forward, Looking Back (pp. 255–262). Inter-Disciplinary Press.

Özbek, M. (1997). “Arabesk Culture: A Case of Modernization and Popular Identity.” In S. Bozdoğan & R. Kasaba (Eds.), Rethinking Modernity and National Identity in Turkey (pp. 211–232). University of Washington Press.

Sellie, A., Goldstein, J., Fair, M., Hoyer, J., & Lapin, A. (2015). “Interference Archive: A Free Space for Social Movement Culture.” Archival Science, 15, 453–472.

Documentary Film

Gee, G. (Director). (2015). The Innocence of Memories [Documentary film].

Konu Başlıkları

Değerlendirme Sistemi

Yeterlilik İlişkisi