Uluslararası İktisat

İçerik

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, uluslararası ticareti ve bu ticaretin nasıl organize edildiğini anlamaya yönelik temel mekanizmaları ve teorileri sunmaktır.

Ders özellikle aşağıdaki amaçları taşımaktadır:
- Uluslararası ticaretin ekonomik temellerini anlamak;
- Karşılaştırmalı üstünlüklerin ve uluslararası uzmanlaşmanın belirleyicilerini açıklamak;
- Uluslararası ticaretin temel geleneksel modellerine, özellikle Ricardo modeli ve Heckscher-Ohlin-Samuelson (HOS) modeline hâkim olmak;
- Geleneksel modellerin sınırlarını ve yeni uluslararası ticaret teorilerini anlamak;
- Teknoloji, inovasyon, ölçek ekonomileri ve ürün farklılaştırmasının uluslararası ticaret üzerindeki rolünü analiz etmek;
- Coğrafi mesafenin, küresel değer zincirlerinin ve firma heterojenliğinin önemini anlamak;
- Korumacılığın ve farklı ticaret politikalarının ekonomik etkilerini analiz etmek;
- Serbest ticaret ile korumacılık arasındaki tartışmaları anlamak;
- Dünya ticaretinin organizasyonunu; ticaretin serbestleştirilmesi, çok taraflılık, bölgesel entegrasyon ve doğrudan yabancı yatırımlar aracılığıyla incelemek;
- Uluslararası ticaretin güncel temel sorunlarını yorumlamak amacıyla ekonomik analiz araçlarını kullanma becerisini geliştirmek.

Dersin İçeriği

Ders, uluslararası ekonominin temel kavramlarını, mekanizmalarını ve teorilerini ele almaktadır.

Ders kapsamında sırasıyla aşağıdaki konular incelenmektedir:
- Uluslararası ticaretin temelleri ve uzmanlaşmadan elde edilen kazanımlar;
- Uluslararası ticaretin neoklasik teorileri ve karşılaştırmalı üstünlüklerin kaynakları;
- Özellikle teknolojik ilerleme, ölçek ekonomileri, ürün farklılaştırması, coğrafya ve firmaların heterojenliğini ele alan yeni uluslararası ticaret teorileri;
- Ticaret politikalarının ve korumacılığın ekonomik etkileri;
- Serbest ticaret ve devlet müdahalesine ilişkin tartışmalar;
- Dünya ticaretini şekillendiren kurumsal ve ekonomik mekanizmalar;
- Ticaretin serbestleştirilmesi, çok taraflı ticaret sistemi ve dışa açılmaya yönelik dirençler;
- Ticarette bölgeselleşme ve bölgesel ekonomik entegrasyonlar;
- Doğrudan yabancı yatırımlar (DYY) ve uluslararası üretimin organizasyonundaki rolleri;
- Ticaretin ve üretimin küreselleşmesinin ulusal ekonomiler üzerindeki etkileri.

Dersin Öğrenme Çıktıları

Dersin sonunda öğrenci:

1) Uluslararası ekonominin temel kavramlarını tanımlayabilecek ve açıklayabilecektir.
2) Karşılaştırmalı üstünlüklerin temel kaynaklarını belirleyebilecektir.
3) Ricardocu modeli açıklayabilecek ve yorumlayabilecektir.
4) Heckscher-Ohlin-Samuelson (HOS) modelinin işleyişini analiz edebilecektir.
5) Ticaretin serbestleştirilmesinin üretim, tüketim, fiyatlar ve üretim faktörlerinin gelirleri üzerindeki sonuçlarını anlayabilecektir.
6) Uluslararası ticaretin geleneksel modellerinin temel sınırlılıklarını belirleyebilecektir.
7) Uluslararası ticaretin başlıca yeni teorilerini açıklayabilecektir.
8) Teknoloji ve inovasyonun uluslararası uzmanlaşmadaki rolünü anlayabilecektir.
9) Ölçek ekonomilerinin ve ürün farklılaştırmasının uluslararası ticaret üzerindeki etkilerini açıklayabilecektir.
10) Mesafenin, coğrafyanın ve pazarlara erişimin uluslararası ticaretteki rolünü anlayabilecektir.
11) Küresel üretim zincirlerinin oluşumunu ve üretim sürecinin uluslararası düzeyde parçalanmasını açıklayabilecektir.
12) Firmaların neden heterojen olduğunu ve ticarete açılmanın firmaları nasıl farklı şekilde etkilediğini anlayabilecektir.
13) Bir gümrük vergisinin temel etkilerini fazla analizi (tüketici ve üretici rantı/fazlası) kullanarak ölçebilecek ve yorumlayabilecektir.
14) Korumacılık lehindeki temel ekonomik ve politik argümanları belirleyebilecektir.
15) Stratejik ticaret politikasının işleyişini anlayabilecektir.
16) Dünya ticaretinin serbestleştirilmesinin temel aşamalarını analiz edebilecektir.
17) GATT ve DTÖ'nün temel özelliklerini anlayabilecektir.
18) Bölgesel ekonomik entegrasyonların etkilerini analiz edebilecek ve ticaret yaratılması ile ticaret saptırılması arasındaki farkı ayırt edebilecektir.
19) Doğrudan yabancı yatırımların (DYY) belirleyicilerini ve etkilerini anlayabilecektir.
20) Derste ele alınan modelleri kullanarak uluslararası ticaretin güncel sorunlarını analiz edebilecektir.

Öğretim Yöntemleri

- Ders anlatımı (CM): Kavramların teorik olarak sunulması, modellerin biçimsel olarak açıklanması ve grafiksel analizlerin yapılması.
- Uygulama ve problem çözme: Teorik problemlerin ve modelleme alıştırmalarının çözülmesi (otarşi ve serbest ticaret karşılaştırması, fazla/rant hesaplamaları, Grubel-Lloyd endeksi vb.).
- Quiz

Kaynaklar

Krugman, P. R., Obstfeld, M., & Melitz, M. J. Économie internationale. Pearson France.
Guillochon, B., Kawecki, A., Peltrault, F., & Venet, B. (2016). Économie internationale. Cours et exercices corrigés. Dunod.
Feenstra, R. C. & Taylor, A. M., International Trade.

Konu Başlıkları

Değerlendirme Sistemi

Yeterlilik İlişkisi

AKTS - İş Yükü Tablosu