--Bu ders, sinema tarihine Yeni Sinema Tarihi yaklaşımı doğrultusunda yeniden bakmayı amaçlar. Film merkezli anaakım tarih yazımının sınırlarını aşmayı hedefleyen bu yaklaşım, sinemayı yalnızca estetik bir ürün olarak değil, izleyicinin sinema perdesi karşısında yaşadığı deneyim, sinemaya gitme pratikleri ve bu deneyimlerin toplumsal bağlamları üzerinden ele alır.
Bu çerçevede ders, sinema mekânlarını, seyir deneyimlerini, sinemaya gitme eylemini ve sinema hatıralarını tarihsel bir analiz nesnesi olarak konumlandırır. Gösterim ve dağıtım pratikleri, programlama stratejileri ve yerel sinema kültürleri, sinema tarihinin yeniden düşünülmesinde merkezi bir rol oynar.
Yeni Sinema Tarihi yaklaşımı, insan ve toplum bilimlerinden beslenen disiplinlerarası bir perspektifle, sinema tarihini hem geçmiş hem de güncel bağlamlarda incelemeyi önerir. Bu doğrultuda ders, gösterim programları, sinema bültenleri, yerel arşivler, süreli yayınlar ve edebi metinler gibi farklı kaynak türlerine yönelmenin yanı sıra, sözlü tarih ve mikrotarih çalışmaları aracılığıyla izleyici deneyimlerini görünür kılmayı amaçlar.
Ayrıca ders, dijital beşeri bilimler kapsamında gelişen veritabanı oluşturma, bilgisayımsal analiz ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (GIS) gibi yöntemlerin sinema araştırmalarında kullanımını tartışır; haritalama ve mekânsal analiz gibi yenilikçi yaklaşımları değerlendirmeye açar.
Bu kapsamda dersin temel amacı, sinema tarih(ler)ini seyir deneyimi, sinema mekânları ve film gösterim pratiklerini merkeze alarak yeniden düşünmek ve bu doğrultuda kuramsal ve yöntemsel bir tartışma zemini oluşturmaktır.
• Yeni Sinema Tarihi yaklaşımının kuramsal temellerini kavramaları,
• Sinema tarihine yönelik alternatif metodolojileri tanımaları,
• Sinemayı bir toplumsal pratik olarak analiz edebilmeleri,
• İzleyici deneyimi ve sinema belleği üzerine eleştirel düşünme becerisi geliştirmeleri,
• Kendi araştırma projelerini tasarlayıp uygulayabilmeleri beklenmektedir.
1. Sinema tarihine ilişkin farklı historiografik yaklaşımları karşılaştırabilir.
2. Sinema deneyimini sosyal, kültürel ve mekânsal bağlamlarda analiz edebilir.
3. Sözlü tarih ve arşiv araştırması gibi yöntemleri uygulayabilir.
4. Sinema salonları ve gösterim pratikleri üzerine veri toplayıp yorumlayabilir.
5. Küçük ölçekli özgün bir araştırma projesi geliştirebilir.
Konferans ve saha yöntemleri
Allen, R. C. (1990). From exhibition to reception: reflections on the audience in film history. Screen, 31(4), 347-356. Biltereyst, D., Maltby, R., & Meers, P. (Eds.). (2013). Cinema, audiences and modernity: New perspectives on European cinema history. Routledge. Biltereyst, D., Maltby, R., & Meers, P. (Eds.). (2019). The Routledge companion to new cinema history. Routledge. Biltereyst, D., & Meers, P. (2011). The political economy of audiences. The handbook of political economy of communications, 415-435. Biltereyst, D., & Meers, P. (2016). New cinema history and the comparative mode: Reflections on comparing historical cinema cultures. Alphaville: Journal of Film and Screen Media, (11), 13-32. Biltereyst, D., & Meers, P. (2018). Film, cinema and reception studies. Reception studies and audiovisual translation, 21-41. Biltereyst, D., & Van de Vijver, L. (Eds.). (2020). Mapping Movie Magazines: Digitization, Periodicals and Cinema History. Springer Nature. Bowles, K. (2011). Lost horizon: the social history of the cinema audience. History Compass, 9(11), 854-863. Casetti, F. (2009). Filmic experience. Screen, 50(1), 56-66. Ercole, P., Treveri Gennari, D., & O’Rawe, C. (2017). Mapping cinema memories: Emotional geographies of cinemagoing in Rome in the 1950s. Memory Studies, 10(1), 63-77. Fuller-Seeley, K. (Ed.). (2008). Hollywood in the neighborhood: Historical case studies of local moviegoing. Univ of California Press. Gennari, D. T., O’Rawe, C., Hipkins, D., Dibeltulo, S., & Culhane, S. (2020). Italian Cinema Audiences: Histories and Memories of Cinema-going in Post-war Italy. Bloomsbury Publishing USA. Gennari, D. T., & Sedgwick, J. (2015). Memories in context: the social and economic function of cinema in 1950s Rome. Film history: An international journal, 27(2), 76-104. Kuhn, A., Biltereyst, D., & Meers, P. (2017). Memories of cinemagoing and film experience: An introduction. Memory Studies, 10(1), 3-16. Maltby, R., Biltereyst, D., & Meers, P. (Eds.). (2011). Explorations in new cinema history: Approaches and case studies. John Wiley & Sons. Meers, P., Biltereyst, D., & Van De Vijver, L. (2010). Metropolitan vs rural cinemagoing in Flanders, 1925–75. Screen, 51(3), 272-280. Stokes, M., & Maltby, R. (Eds.). (2019). Hollywood spectatorship: Changing perceptions of cinema audiences. Bloomsbury Publishing. Stokes, M., & Maltby, R. (Eds.). (1999). American movie audiences: From the turn of the century to the early sound era. London: British Film Institute. Thissen, J., & Zimmermann, C. (2017). Cinema beyond the City. Bloomsbury Publishing. Treveri-Gennari, D., O’Rawe, C., & Hipkins, D. (2011). In Search of Italian Cinema Audiences in the 1940s and 1950s: Gender, genre and national identity. Participations: Journal of Audience & Reception Studies, 8(2), 539-553. Van de Vijver, L., & Biltereyst, D. (2013). Cinemagoing as a Conditional Part of Everyday Life: Memories of Cinemagoing in Ghent from the 1930s to the 1970s. Cultural Studies, 27(4), 561-584; Bordwell, D. (2016). Hollywood’un Film Dili. Z. Atam vd. (çev.), İstanbul: Doruk Yayınları. Bordwell, D. ve K. Thompson. (2012). Film Sanatı. E. Yılmaz & E. S. Onat (çev.), Ankara: De Ki Basım Yayım. Büker, S. & Topçu, Y. G. (Ed.) (2010). Sinema: Tarih–Kuram–Eleştiri. İstanbul: Kırmızı Kedi Yayınevi. Elsaesser, T. & Hagener, M. (2014). Film Kuramı – Duyular Yoluyla Bir Giriş. B. Soner & B. Yıldırım (çev.), Ankara: Dipnot Yayınları. Frampton, D. (2013). Filmozofi – Sinemayı Yepyeni Bir Tarzda Anlamak İçin Manifesto. C. Soydemir (çev.), İstanbul: Metis Yayınları. Kracauer, S. (2015). Thomson, D. (2015). Filmler Hayatımızı Nasıl Etkiler? A. Ay (çev.), İstanbul: Alfa. Wayne, M. (2009).
| Hafta | Konu Başlıkları |
|---|---|
| 1 | Giriş: Yeni Sinema Tarihi nedir? • Klasik sinema tarihi ile karşılaştırma • Alanın ortaya çıkışı ve temel tartışmalar |
| 2 | Kuramsal Temeller • Robert C. Allen & Douglas Gomery • Richard Maltby & Daniel Biltereyst • Sinema tarihinin yeniden çerçevelenmesi |
| 3 | Yöntemler I: Sözlü Tarih ve İzleyici Araştırmaları • Görüşme teknikleri • Mikro tarih ve “history from below” |
| 4 | Yöntemler II: Arşiv ve Basın Çalışmaları • Gazete ilanları, programlar, sansür belgeleri • Gösterim pratiklerinin yeniden inşası |
| 5 | Sinema Mekânı ve Kent • Sinema salonu bir sosyal mekân olarak • Yerel sinema kültürleri |
| 6 | Dağıtım ve Gösterim • Film dolaşımı • Programlama pratikleri |
| 7 | Bellek ve Sinema • Annette Kuhn ve sinema belleği • Hatırlama, nostalji ve gündelik hayat |
| 8 | Dijital Yöntemler ve Haritalama • GIS ve dijital veri tabanları • Sinema haritaları |
| 9 | Ulusötesi Sinema Kültürleri • Ulusal sinema kavramının ötesine geçmek • Karşılaştırmalı yaklaşımlar |
| 10 | Öğrenci Sunumları |
| 11 | Öğrenci Sunumları |
| 12 | Öğrenci Sunumları |
| 13 | Öğrenci Sunumları |
| 14 | Öğrenci Sunumları ve Genel Değerlendirme |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 40 |
| Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 50 |
| Toplam | 2 | 90 |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Ödevler | 0 | 0 |
| Sunum | 2 | 60 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 40 |
| Proje | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 |
| Toplam | 3 | 100 |
| Numara | Program Yeterlilikleri | Puan | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 | Dünyada, ülkesinde ve çevresindeki olayları bilir ve aralarındaki ilişkileri kavrar. | X | ||||
| 2 | Medyada ve iletişim teknolojilerindeki yenilikleri ve gelişmeleri izler. | X | ||||
| 3 | Medya ve iletişim alanlarında araştırma ve çalışma yapmak için gerekli kuram, yöntem ve uygulamaları bilir. | X | ||||
| 4 | Analiz ve sentez yapma becerisi kazanır. | X | ||||
| 5 | Olay ve olguları eleştirel bakış açısıyla değerlendirir. | X | ||||
| 6 | Medya ve iletişim alanında etik değerleri; kamu yararına, insan ve birey haklarına saygıyı edinir ve savunur. | X | ||||
| 7 | Toplumların ve kültürlerin farklılıklarını anlama duyarlılığı edinir. | X | ||||
| Etkinlikler | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Çalışma Süresi | 14 | 4 | 56 |
| Ödevler | 1 | 10 | 10 |
| Sunum | 1 | 10 | 10 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 10 | 10 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 | 0 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 15 | 15 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Ts Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü | 143 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 | 5.72 | ||
| Dersin AKTS Kredisi | 6 | ||