SAPKIN DAVRANIŞ VE SUÇ SOSYOLOJİSİ

İçerik

Dersin Amacı

Bu ders, sapkın davranışların ve suçun göreliliğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Öğrencilerin hem suç teşkil eden hem de suç teşkil etmeyen sapma biçimlerine dair temel tanımları, kavramsallaştırmaları ve tartışmaları kavramalarını hedefler. Öğrencileri suç ve sapma üzerine geliştirilmiş klasik, modern ve çağdaş eleştirel teorilerle tanıştırır. Organize suç ve beyaz yaka suçları gibi günümüzün yaygın suç türlerinin yanı sıra, fiziksel veya psikolojik rahatsızlıklarla ilişkili şiddet içermeyen sapma biçimlerini de inceler. Ders ayrıca, suç teşkil eden ve etmeyen sapmalara yönelik çeşitli örgütsel ve kurumsal tepkileri (örn. kriminalizasyon/suç sayma, cezalandırma, hapsetme, gözetim) ve bunlarla bağlantılı toplumsal tepkileri (örn. damgalama/stigmatizasyon, tıbbileştirme, ahlaki panik, suç korkusu) analiz eder.

Dersin İçeriği

Bu ders; sapma, suç ve kriminoloji çalışmalarına sosyolojik bir giriş sunar. Toplumların normları, sapmayı ve suçu nasıl tanımlayıp inşa ettiğinin yanı sıra belirli davranışların suç sayılmasına ve belirli insan kategorilerinin sapkın veya suçlu olarak etiketlenmesine yol açan sosyal ve kurumsal süreçlere odaklanır. Ders kapsamında; gençlik suçluluğu, şiddet suçları, organize suç, devlet suçları, şirket suçları (corporate crimes), nefret suçları vb. dahil olmak üzere sapma ve suçun farklı biçimleri incelenecek; bunların dinamiklerini, mantığını ve altında yatan toplumsal faktörleri anlamayı sağlayan temel sosyolojik yaklaşımlar ele alınacaktır. Son olarak, sapma ve suç karşısındaki toplumsal ve kurumsal tepkilere özel bir önem verilecektir: sosyal kontrol, damgalama (stigmatizasyon), yaptırımlar, suç önleme ve ceza adaleti. Böylece suç ve sapmanın sabit ve zamansız gerçeklikler değil; toplumsal olarak inşa edilen, tanımlanan ve düzenlenen olgular olarak kavranması sağlanacaktır.

Dersin Öğrenme Çıktıları

Bu dersin sonunda öğrenci:
• Suç teşkil eden ve etmeyen sapmaya ilişkin temel kavramları, güncel tartışmaları ve temel ayrımları tanımlayabilir ve kavramsallaştırabilir.
• Sapkın davranışların zaman içinde değişen, toplumsal olarak inşa edilen ve zamandan bağımsız olmayan niteliğini ortaya koymak adına suç ve sapmaya ilişkin temel eleştirel teorileri (klasik, modern ve çağdaş) kullanabilir ve karşılaştırabilir.
• Günümüzdeki çeşitli suç biçimlerini (beyaz yaka suçları, organize suç) ve fiziksel ya da psikolojik rahatsızlıklarla ilişkili şiddet içermeyen sapma biçimlerini eleştirel bir yaklaşımla analiz edebilir.
• Sapmaya yönelik kurumsal ve örgütsel müdahaleleri (kriminalizasyon, hapsetme, gözetim, cezalandırma sistemleri) değerlendirebilir.
• Sapkın ve suç teşkil eden davranışlara yönelik toplumsal tepkileri (damgalama süreçleri, tıbbileştirme, ahlaki panikler ve güvensizlik/suç korkusu) yapıbozuma uğratabilir/eleştirel olarak çözümleyebilir.

Öğretim Yöntemleri

Her ders oturumunun ilk bölümü (yarısı veya üçte ikisi) klasik ders anlatımına ayrılacak; ardından seçilen metinler üzerine tartışmalar ve örnek vakalar üzerinden pratik çalışmalar gerçekleştirilecektir.

Kaynaklar

Durkheim Emile, « Le crime phénomène normal », Denis Szabo et André Normandeau (textes réunis par), Déviance et criminalité, Paris, Librairie Armand Colin, 1970, 76-82.
Source : http://biblotheque.ucaq.ca/

Castel Robert, “Les marginaux dans l'histoire”, in Serge Paugam (sous la direction de), L'exclusion. L'état des savoirs, Paris, Editions la découverte, 1996, 32-41.

Durkheim Emile, “Définitions du crime et fonction du châtiment”, Denis Szabo et André Normandeau (textes réunis par), Déviance et criminalité, Paris, Librairie Armand Colin, 1970, pp. 88-89.
Source : http://biblotheque.ucaq.ca

Lombroso Cesare, “La folie morale et le crime chez les enfants” in Cesare Lombroso, L'homme criminel, Tome premier, Paris, Ancienne Librairie Germer Ballière et Cie, Félix Alca, Editeur, 1895, 109-121.
Source : http://biblotheque.ucaq.ca/

Tarde Gabriel, “Etudes criminelles et pénales” in Gabriel Tarde, Etudes pénales et sociales, Paris, G. Masson, Editeur, 1892, 265-286.
Source : http://biblotheque.ucaq.ca/

Chapoulie Jean-Michel, “Ernest W. Burgess et les débuts d'une approche sociologique de la délinquance aux Etats-Unis, Déviance et Société, 2003, Vol. 27, No. 2, 103-110.

Chamboredon Jean-Claude, “La délinquance juvénile, essai de construction d'objet”, Revue française de sociologie, XII, 1971, 335-377.

Mucchielli Laurent, “Regard sociologique sur l'évolution des délinquances juvéniles, leur genèse et leur prévention”, Comprendre, 2004, No. 5, 199-220.

Xiberras Martine, “L'Interactionnisme symbolique” in Martine Xiberras, Les théories de l'exclusion, Paris, Armand Colin, 2000, 95-119.

Merton Robert K., “Structure sociale, anomie et déviance” in Robert K. Merton, Eléments de théorie et de méthode sociologique, Paris, Armand Colin, 1997, 163-187.

Becker Howard S., « Type de déviance : Un modèle séquentiel », in Howard S. Becker, Outsiders, Paris, Editions A. - M. Métailié, 43-63.

« La culture d'un groupe déviant : Les musiciens de danse », 103-125.

« Les entrepreneurs de morale », 71-188

Mucchielli Laurent, “Clochards et sans-abri : actualité de l'oeuvre d'Alexandre Vexliard, Revue française de sociologie, 1998, 1, 105-138.

Malewska-Peyre Hanna, “La socialisation et la déviance des jeunes immigrés”, Actes du colloque de Syracuse, décembre 1982, Centre de Recherche Interdisciplinaire Vaucresson, 109-132.

Théry Irène, Tasserit Sophie, “Sida et exclusion”, in Serge Paugam (sous la directin de), L'exclusion. L'état des savoirs, Paris, Editions la découverte, 1996, 363-373.

Plaisance Eric, “Les enfants handicapés à l'école”, in Serge Paugam (sous la directin de), L'exclusion. L'état des savoirs, Paris, Editions la découverte, 1996, 136-145

Dubet François, “Introduction: Une Expérience” in François Dubet, La Galère : jeunes en survie, Paris, Fayard, 1987, 9-16.

Burgess Ernest W., “L'Etude du délinquant en tant que personne”, Déviance et Société, 2003, Vol. 27, No. 2, 111-130.


Social Control Theory and Delinquency , Michael D. Wiatrowski, David B. Griswold and Mary K. Roberts, American Sociological Review, Vol. 46, No. 5 (Oct., 1981), pp. 525-541, Published by: American Sociological Association.

Konu Başlıkları

Değerlendirme Sistemi

Yeterlilik İlişkisi

AKTS - İş Yükü Tablosu