Hukuk Felsefesi

İçerik

Dersin Amacı

Bu derste öğrencilere hukuk teorisinin ve hukuk felsefesinin temel unsurlarını tanıtılacaktır. Çeşitli teoriler arasındaki farklılıklar, kesişmeler ve tartışmalar analiz edilecektir.

Dersin İçeriği

1.Tüm hukuk sistemlerinin üzerinde ve ötesindeki esas değerler nedir ki hukuk sistemi onları gerçekleştirmek için var edilmiştir.
2. Öğrenciler cevaplarını geliştirmek ve daha ileriye götürmek için hukuk felsefesi tarihini gözden geçirecekler, bu süreçte özellikle antik Yunan, Helenistik, Skolastik, İslami, modern ve postmodern gibi bazı kilometre taşlarına odaklanacaklardır.
3. Öğrenciler hukuk felsefesi teorileri ile hukuk sistemimizin esasları arasındaki bağlantıları araştıracaklar ve ortaya koyacaklar.
4. Hayati bir nokta olarak, öğrenciler kanunular, yönetmelikler vb. birçok hukuki düzenlemelere sahip 'yasal devletler' ile devletin her kurumunun ve görevlisinin hukuki denetime tabi tutulduğu hukuk devleti veya Anayasal Devletleri ayırt edebileceklerdir.

Dersin Öğrenme Çıktıları

Öğrenci;
1. Hukuk felsefesine ait ilişkin kavram ve kurumları ve bu kavram ve kurumlar arasındaki ilişkileri sıralar.
2. Hukuk felsefesinin incelemesinde olan insan haklarından, hukuki ilke ve prenseplerden, ilgili yasal düzenlemelerden, yargı organlarının kararlarından, bunların gelişiminden ve bunlarla ilgili olarak bilimsel değerlendirmelerden haberdar olur.
3. Hukuk ve adalet arasındaki ilişkiyi tespit ederek mevzuat metinlerini, yargı kararlarını ve bilimsel kaynakları hukuk metodolojisinin sağladığı yöntemlerle ve felsefi bir bakış açısıyla izler, inceler, yorumlar, değerlendirir ve eleştirir.
4. Adaletin, örneğin hakkaniyetin ve temel hukuk prensiplerinin uygulamasında karşılaşılan sorunları sıralar.
5. Adil hukuki normların nasıl dözenlenebileceği ve etkin hale getirilebileceğine dair çözüm üretmeye çalışır.
6. Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyinde kullanarak hukuk alanındaki bilgileri izler ve meslektaşları ile iletişim kurar.
7. Türkiye Cumhuriyeti'nin toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, Anayasanın başlangıcında belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal hukuk devleti niteliğini savunur ve korur.
8. Hukukçu olmanın gerektirdiği dürüstlük, adalet ve etik anlayışına sahiptir.
9. Somut uyuşmazlıkların adil biçimde çözülmesini sağlamaya çalışma, yargı kararlarının toplumdaki etkisini kavrama, hukuki düzenlemeleri takip etme ve bu çerçevede yargılama sürecinde yer alabilecek alt yapıya sahiptir.
10. Evrensel hukuk ilkelerini özümsemiş; hukuksal sorunları olan ve olması gereken hukuk açısından algılama ve çözme yetkinliğine sahiptir.
11. Herhangi bir hukuk sisteminin vatandaşlarının haklarını korumak için hangi değerleri mahfuz tutması gerektiğini çok iyi analiz eder.
12. Mevcut hukuk felsefesi teorileri ve bunların çağımızın hukuk kavramları üzerindeki etkilerini değerlendirir, kıyaslama ve karşılaştırma yapar.

Öğretim Yöntemleri

İnteraktif katılım, tartışma, analiz, inceleme

Kaynaklar

ÜSKÜL ENGİN, Zeynep Özlem, Bireyciliğe Tarihsel Bakış, Büke Yayınları, İstanbul, 2003.

ÖKTEM, Niyazi; TÜRKBAĞ, Ahmet Ulvi, Felsefe, Sosyoloji, Hukuk ve Devlet, 7. Baskı, Der Kitabevi Yayınevi, İstanbul, 2017.

DWORKIN, R., Hakları Ciddiye Almak, (Çev. Ahmet Ulvi Türkbağ), Dost Yayınları, Ankara, 2007.

AUSTİN, John, Hukukun Belirlenmiş Alanı, (Çev. Ülker Yükselbaba & Saim Üye & Umut Koloş), Tekin Yayınevi, İstanbul, 2015.

Articles

ÜSKÜL ENGİN, Zeynep Özlem, "Olan Hukuk-Olmayan Hukuk", HFSA 23, İstanbul Barosu Yayınları, 2012, s. 150-164.

ÜSKÜL, Zeynep Özlem, "Ortaçağ'da Teologların Akılla Buluşmasının Bir Örneği: St. Thomas D'Aquin", Prof. Dr. Necip Kocayusufpaşaoğlu için Armağan, Ankara, Seçkin Yayınları, 2004, s.759-784.

TÜRKBAĞ, Ahmet Ulvi, “Descartes’in Üç Rüyası”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, Cilt 55, Sayı 4, 1997, s. 25-43.

TÜRKBAĞ, Ahmet Ulvi, “Immanuel Kant’ta Özgürlük, Ahlak, Hukuk ve Devlet”, Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi Arkivi, 2. Sayı, Şubat 1995, s. 71-80.

TÜRKBAĞ, Ahmet Ulvi, “Hart-Dworkin Tartışmasının Ana Hatları”, Anayasa Yargısı, 27. Sayı, Haziran 2011, s. 71-82.

Konu Başlıkları

Değerlendirme Sistemi

Yeterlilik İlişkisi

AKTS - İş Yükü Tablosu