Büyüme Teorileri
ataozk@yahoo.com
İçerik
Dersin Amacı
Bu ders, temel büyüme modellerini anlatmayı amaçlamaktadır ve basit deterministik dinamik sistemleri inceleme yöntemlerine bir giriş niteliğindedir.Büyüme Teorileri dersinin amacı, ülkelerin ve ekonomilerin zaman içindeki uzun dönemli gelir ve üretim artışını açıklamaya yönelik temel iktisadi büyüme modellerini tanıtmak ve öğrencilere bu modelleri kurma, çözme ve yorumlama becerisi kazandırmaktır. Ders, dışsal (neoklasik) büyüme modellerinden içsel büyüme modellerine kadar büyüme teorisinin gelişimini izleyerek, sermaye birikimi, teknolojik ilerleme, beşeri sermaye ve kurumların büyüme sürecindeki rolünü analiz eder.
Dersin İçeriği
Keynesyen ve neoklasik büyüme teorilerine giriş. Endojen büyüme teorilerinin modern uygulamaları, teknoloji ve bilgi gelisiminin üretim ve büyüme hızı uzerinde etkileri. Aghion-Howitt (1997,2001) ve Acemoglu (2003,2019) teknoloji modelleri analizleri.Ders; büyümenin ampirik olgularından (Kaldor olguları) başlayarak, Solow-Swan büyüme modelini, bu modelin yakınsama ve verimlilik farklılıkları açısından sınırlılıklarını, içsel büyüme modellerini (AK modeli, Ar-Ge temelli modeller, beşeri sermaye modelleri) ve büyümenin kurumsal/politik belirleyicilerini kapsar. Ayrıca büyüme muhasebesi, yakınsama hipotezleri ve büyüme ampirik çalışmalarına da yer verilir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
Uzun dönemli büyümeyi açıklayan temel ampirik olguları (Kaldor olguları) tanımlayabilir
Solow-Swan modelini kurup çözebilir, durağan durum dengesini ve karşılaştırmalı dinamiklerini analiz edebilir
Büyüme muhasebesi yöntemiyle büyümenin kaynaklarını (sermaye, işgücü, toplam faktör verimliliği) ayrıştırabilir
Mutlak ve koşullu yakınsama hipotezlerini açıklayabilir ve ampirik bulgularla ilişkilendirebilir
İçsel büyüme modellerinin (AK modeli, Ar-Ge temelli modeller, beşeri sermaye modelleri) dışsal büyüme modellerinden farkını açıklayabilir
Teknolojik ilerleme, beşeri sermaye ve kurumların büyüme sürecindeki rolünü değerlendirebilir
Büyüme teorisindeki güncel tartışmaları ve ampirik literatürü takip edebilecek analitik bir alt yapı edinir.
1- Basit dinamik sistemleri incelemek için gerekli araçları öğrenmek.
2- Analitik bir ders yapmak.
3- Temel büyüme modellerini teorik düzeyde eleştirel bir şekilde incelemek.
4- Bu modellerin Kaldor'un stilize edilmiş gerçekleriyle test ederek pratik geçerliliğini sorgulamak.
Öğretim Yöntemleri
Teorik modellerin aciklanmasi, optimizasyon yöntemleri ve güncel teknoloji gelisimlerine uygulanmasıDers anlatımı: modellerin matematiksel kurulumu, çözümü ve ekonomik yorumu
Uygulama/problem çözüm oturumları: modellerin kalem-kağıt üzerinde çözülmesi ve karşılaştırmalı statik/dinamik analizler
Haftalık ödevler: işlenen modellerin bağımsız olarak uygulanması
Ampirik makale tartışmaları: büyüme ampirik literatüründen seçilmiş çalışmaların sınıfta tartışılması
Ofis saatleri: bireysel sorular için danışma
Değerlendirme: ara sınav, ödevler ve final sınavı
Kaynaklar
Barro, R. J., Sala-i-Martin, X. — Economic Growth, MIT Press
Acemoglu, D. — Introduction to Modern Economic Growth, Princeton University Press
Jones, C. I., Vollrath, D. — Introduction to Economic Growth, W. W. Norton
Romer, D. — Advanced Macroeconomics (büyüme bölümleri), McGraw-Hill
Aghion, P., Howitt, P. — The Economics of Growth, MIT Press
Konu Başlıkları
| Hafta | Konu Başlıkları |
|---|---|
| 1 | Üstel ve logaritmik fonksiyonlar. Optimal zamanlama problemleri. |
| 2 | Ayrık ve sürekli büyüme oranı. Basit fark denklemleri ve diferansiyel denklemler hakkında temel bilgiler. Faiz oranı ve optimum zamanlama sorunları. |
| 3 | Ayrık ve sürekli zamanda iyi pazar için Harrod modeli. Dengenin varlığı, tekliği ve kararlılığı. |
| 4 | Üretim faktörleri ve dengenin varlığı, tekliği ve kararlılığı için Harrod modeli. |
| 5 | Neoklasik üretim fonksiyonu. İçbükeylik, homojenlik Inada koşulları. |
| 6 | Neoklasik model. Miktarların ve fiyatların eş zamanlı belirlenmesi. Denge büyüme oranının varlığı. Dengenin varlığı, tekliği ve kararlılığı. |
| 7 | Karşılaştırmalı dinamikler. Altın kural yolu. |
| 8 | Ara sınav. |
| 9 | Dışsal teknik ilerleme ve sınıflandırmaları. |
| 10 | Teknik ilerlemeye sahip neoklasik model. Denge büyüme oranının varlığı. Dengenin varlığı, tekliği ve kararlılığı. |
| 11 | Teknik ilerleme ile karşılaştırmalı dinamikler. Kaldor'un stilize edilmiş gerçekleri. |
| 12 | Mutlak ve göreceli yakınsama. Neoklasik model yeniden gözden geçirildi. |
| 13 | Mankiw, Romer, Weil'in çalışması. Paul Romer ve diğerlerinin eleştirmeni ve endojen teknik ilerlemenin gerekliliği. |
| 14 | Birinci nesil endojen teknik ilerleme modelleri: modeller yaparak öğrenme Aghion-Howitt modelleri |
Değerlendirme Sistemi
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı | 0 | 0 |
| Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı | 0 | 0 |
| Toplam | 0 | 0 |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Ödevler | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 21 | 0 |
| Proje | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 |
| Toplam | 21 | 0 |
Yeterlilik İlişkisi
| Numara | Program Yeterlilikleri | Puan | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 | Farklı ekonomik teorilere ve güncel teorik yaklaşımları ortaya çıkartan tartışmalara dair temel bilgiye sahip olmak | X | ||||
| 2 | Uygulamalı alanlardaki farklı ekonomik soruları değerlendirmek için temel niceliksel ve niteliksel yöntemleri kullanma becerisine sahip olmak. | X | ||||
| 3 | Güncel ekonomik tartışma ve sorunları kavrama becerisine sahip olmak | X | ||||
| 4 | Farklı kamusal ve profesyonel ortamlarda yazılı ve sözlü olarak açık ve etkili iletişim becerilerine sahip olmak. | |||||
| 5 | Dünya ekonomik tarihine dair temel bilgilere ve Türkiye ekonomi tarihine dair sağlam bilgilere sahip olmak. | |||||
| 7 | Ekonomi alanında kullanılan standart sayısal tekniklere ve ampirik modellere dair bilgiye sahip olmak | |||||
| 8 | Temel ekonomik teorileri uygulamalı alanlarda kullanma becerisine sahip olmak. | |||||
| 9 | Teorik ve model temelli analitik yöntemleri temel olarak kavrama becerisine sahip olmak | X | ||||
| 10 | Ekonomik kavramları güncel ekonomik sorunları tartışmakta kullanma becerisine sahip olmak | X | ||||
| 11 | Mantık çerçevesinde akıl yürütme ve analitik olarak çalışma becerisine sahip olmak. | X | ||||
| 12 | Farklı uygulamalı ve teorik alanlarda ekonominin sosyal boyutuyla ilgili duyarlılık sahibi olmak | |||||
| 13 | Ekonomik problemleri analiz temek için doğru ekonomik modelleri tespit edebilmek. | X | ||||
| 16 | Temel istatistik ve ekonometrik kavramları anlamak ve bunları kendi uygulamalı çalışmalarında kullanabilmek | |||||
| 17 | Türkiye ekonomisinin güncel ekonomik sorunları hakkında derinlemesine bilgi sahibi olmak ve dünyada ekonomik sorunlara dair temel bilgiye sahip olmak | |||||
AKTS - İş Yükü Tablosu
| Etkinlikler | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Çalışma Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Ödevler | 0 | 30 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 2 | 30 | 60 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 2 | 10 | 20 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) | 0 | 42 | 0 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Ts Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü | 150 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 | 6.00 | ||
| Dersin AKTS Kredisi | 6 | ||