Finansal Sistemler ve Kaos

İçerik

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, finansal sistemlerin yalnızca dengeye yönelen doğrusal yapılar olarak değil; geri besleme mekanizmaları, beklentiler, kaldıraç, likidite ve ağ bağlantıları nedeniyle doğrusal olmayan ve karmaşık dinamikler sergileyen sistemler olarak incelenmesini sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin kaos teorisi, karmaşıklık iktisadı ve sistemik risk yaklaşımlarını kullanarak finansal dalgalanmaları, krizleri, bulaşma süreçlerini ve politika müdahalelerini değerlendirebilmeleri amaçlanmaktadır. Ayrıca küçük değişimlerin hangi koşullarda büyük piyasa hareketlerine dönüşebildiğinin ve bireysel olarak rasyonel görünen davranışların sistem düzeyinde nasıl istikrarsızlık yaratabildiğinin anlaşılması hedeflenmektedir.

Dersin İçeriği

Ders; finansal sistemlerin temel unsurları ve işleyişiyle başlayarak doğrusal ve doğrusal olmayan dinamikler, kaos teorisinin temel kavramları, başlangıç koşullarına hassasiyet, geri besleme mekanizmaları, çatallanma, çekiciler ve finansal zaman serilerindeki düzensizlik konularını ele almaktadır. Finansal piyasalar karmaşık uyarlanabilir sistemler olarak incelenmekte; beklentiler, sürü davranışı, spekülatif balonlar, kaldıraç döngüleri, likidite sarmalları, banka ve fon koşuları, gölge bankacılık, finansal ağlar ve sistemik bulaşma mekanizmaları değerlendirilmektedir. Küresel ve Türkiye ekonomisinden seçilmiş kriz örnekleri üzerinden merkez bankaları, düzenleyici kurumlar ve diğer kamu otoritelerinin krizlere müdahaleleri analiz edilmektedir. Ders ayrıca finansal istikrar politikalarının krizleri önleme kapasitesini ve politika müdahalelerinin istenmeyen sonuçlarını tartışmaktadır.

Dersin Öğrenme Çıktıları

Dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler:
Finansal sistemin temel kurumlarını, piyasalarını ve bu unsurlar arasındaki karşılıklı bağlantıları açıklar.
Doğrusal dinamikler ile doğrusal olmayan ve kaotik dinamikler arasındaki farkları ayırt eder.
Başlangıç koşullarına hassasiyet, geri besleme, çatallanma ve çekici gibi kaos teorisi kavramlarını finansal olaylara uygular.
Kaldıraç, likidite, beklentiler ve sürü davranışının finansal dalgalanmaları nasıl büyüttüğünü analiz eder.
Banka koşusu, fon koşusu, varlık fiyatı balonu ve likidite sarmalı gibi süreçlerin oluşum mekanizmalarını açıklar.
Finansal kuruluşlar arasındaki ağ bağlantılarının sistemik risk ve bulaşma üzerindeki etkilerini değerlendirir.
Finansal krizlerin tamamen dışsal şoklardan mı yoksa finansal sistemin kendi iç dinamiklerinden mi kaynaklandığını tartışır.
Tarihsel ve güncel finansal krizleri kaos, karmaşıklık ve sistemik risk yaklaşımları çerçevesinde karşılaştırır.
Merkez bankası ve düzenleyici kurum müdahalelerinin kısa ve uzun dönemli sonuçlarını analiz eder.
Finansal istikrara yönelik alternatif politika önerileri geliştirir ve bu önerilerin olası yan etkilerini değerlendirir.

Öğretim Yöntemleri

Ders; teorik anlatım, yönlendirilmiş sınıf tartışmaları, vaka incelemeleri, görsel modellemeler, temel veri uygulamaları ve öğrenci sunumlarının birlikte kullanılmasıyla yürütülecektir. Ders dahilinide GELISMIS ISTATISTIK VE MATEMATIK YAZILIMLARI OGRENILECEK VE KULLANILACAKTIR. Küresel finansal krizler ile Türkiye’den güncel piyasa olayları, kuramsal kavramların somutlaştırılması amacıyla analiz edilecektir. Öğrencilerden belirli bir finansal krizin oluşumunu, yayılmasını ve politika müdahalelerini inceleyen kısa çalışmalar hazırlamaları beklenecektir. Basit simülasyonlar ve finansal ağ gösterimleri aracılığıyla kaldıraç, likidite ve geri besleme mekanizmalarının sistem üzerindeki etkileri gösterilecektir. Öğretim sürecinde problem temelli öğrenme, makale değerlendirmesi, grup çalışması ve senaryo analizi yöntemlerinden de yararlanılacaktır.

Kaynaklar

Kaynakça
Hamilton, J. D. (1994). Time Series Analysis. Princeton University Press.
Hayashi, F. (2000). Econometrics. Princeton University Press.
Kantz, H., & Schreiber, T. (2004). Nonlinear Time Series Analysis (2nd ed.). Cambridge University Press.
Lütkepohl, H. (2005). New Introduction to Multiple Time Series Analysis. Springer.
R , Eviews, Stata

Konu Başlıkları

Değerlendirme Sistemi

Yeterlilik İlişkisi