Bu ders, Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana uluslararası sistemde yaşanan başlıca dönüşümleri anlamayı amaçlamaktadır. Güç dağılımının, çatışma biçimlerinin, güvenlik ve egemenlik anlayışlarının ve uluslararası düzenin kurum ve normlarının evrimi incelenir. 1990'dan bu yana yaşanan başlıca olaylar, bu dönüşümleri aydınlatan tarihsel dönüm noktaları ve vaka çalışmaları olarak ele alınır. Ders böylece ikinci dönemde işlenecek uluslararası ilişkiler kuramları için gerekli tarihsel ve kavramsal temeli sağlar.
Ders, iki kutupluluğun sona ermesi ve "tek kutuplu an" ile başlar; ardından liberal uluslararası düzenin güç kazanmasını, egemenliğin dönüşümünü ve uluslararası müdahalenin yükselişini, güvenliğin dönüşümünü ve "Teröre Karşı Savaş"ı, ABD hegemonyasının sınırlarını inceler. İkinci kısımda uluslararası sistemde gücün yeniden dağılımı, jeopolitiğin ve stratejik rekabetin geri dönüşü, orta güçlerle birlikte aktör ve stratejilerin çeşitlenmesi, liberal uluslararası düzene yönelik itirazlar, devletlerarası savaşın geri dönüşü ve uluslararası düzenin parçalanmasıyla derinleşen meşruiyet krizi ele alınır. Ders, 1990–2026 döneminin genel bir değerlendirmesi ve uluslararası sistemin olası yeni yapılanmasına ilişkin bir tartışmayla sona erer.
Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler:
- Soğuk Savaş sonrası uluslararası sistemin başlıca dönüşümlerini tarihsel olarak konumlandırır ve açıklar.
- Güç dağılımı, egemenlik, güvenlik, hegemonya, jeopolitik ve uluslararası düzen gibi temel kavramları tanımlar ve kullanır.
- 1990'dan bu yana yaşanan başlıca olayları bu dönüşümlerin vakaları olarak analiz eder.
- Uluslararası sistemin güncel yapılanmasını (çok kutupluluk, parçalanma) eleştirel biçimde değerlendirir.
- Uluslararası ilişkiler kuramlarını incelemek için gerekli tarihsel ve kavramsal altyapıyı edinir.
Ders anlatımı, sınıf içi tartışma ve tarihsel vaka incelemeleri. Öğrenciler her dersten önce programda belirtilen başlıca tarihsel dönüm noktalarını gözden geçirir; dersler bu olayların aydınlattığı dönüşümlerin analizine ayrılır.
Julian Fernandez, Relations internationales, Paris, Dalloz, 2023.
John Baylis, Steve Smith, Patricia Owens (eds.), The Globalization of World Politics: An Introduction to International Relations, Oxford, Oxford University Press, 2023.
| Hafta | Konu Başlıkları |
|---|---|
| 1 | 1990’dan itibaren uluslararası sistemdeki dönüşümleri düşünmek |
| 2 | İki kutupluluğun sona ermesi ve “tek kutuplu dönem” (1989–2001) |
| 3 | Liberal uluslararası düzenin güç kazanması (1991–2001) |
| 4 | Egemenliğin dönüşümü ve uluslararası müdahalenin yükselişi (1991–2011) |
| 5 | Güvenliğin dönüşümü ve “Teröre Karşı Savaş” (2001–2014) |
| 6 | Amerikan hegemonyasının sınırları ve Batı üstünlüğünün aşınması (2003–2016) |
| 7 | Ara sınav |
| 8 | Uluslararası sistemde gücün yeniden dağılımı (2008–2016) |
| 9 | Jeopolitiğin ve stratejik rekabetin geri dönüşü (2008–2022) |
| 10 | Uluslararası aktörlerin ve stratejilerin çeşitlenmesi (2010’lu yıllar–2022) |
| 11 | Liberal uluslararası düzene yönelik meydan okumalar (2014–2021) |
| 12 | Devletler arası savaşın ve askerî gücün geri dönüşü (2022’den itibaren) |
| 13 | Uluslararası düzenin parçalanması ve meşruiyet krizi (2023–2026) |
| 14 | 1990–2026: Uluslararası sistem nasıl bir yapılanmaya doğru ilerliyor? |
| Hafta | Konu Başlıkları |
|---|---|
| 1 | Soğuk Savaş’ın sona ermesi & 1990 sonrası başlıca kırılmalar & uluslararası sistem & uluslararası düzen |
| 2 | Sovyetler Birliği’nin dağılması & Körfez Savaşı & Amerikan üstünlüğü & iki kutupluluk & tek kutupluluk |
| 3 | Küreselleşme & Avrupa Birliği & NATO & uluslararası kurumlar & liberal uluslararası düzen & çok taraflılık |
| 4 | Bosna & Ruanda & Kosova & Koruma Sorumluluğu & Libya & egemenlik & müdahale |
| 5 | 11 Eylül saldırıları & Afganistan & El-Kaide & DEAŞ & devlet dışı aktörler |
| 6 | Irak & Afganistan & 2008 küresel mali krizi & Amerikan hegemonyası & göreli güç kaybı |
| 7 | Ara sınav |
| 8 | 2008 küresel mali krizi & yükselen güçler & Çin & BRICS & gücün yeniden dağılımı |
| 9 | Gürcistan & Kırım & Ukrayna & büyük güç rekabeti & jeopolitik & stratejik rekabet |
| 10 | Hindistan & Türkiye & İran & Körfez ülkeleri & orta ölçekli güçler & çoklu hizalanma |
| 11 | Rusya & Çin & Brexit & Trump’ın ilk dönemi & liberal düzene itirazlar & egemenlikçilik |
| 12 | Ukrayna Savaşı & yeniden silahlanma & NATO & devletler arası savaş & caydırıcılık |
| 13 | Gazze & İsrail-İran çatışması & 2026 Savaşı & uluslararası görüş ayrılıkları & parçalanma & meşruiyet krizi |
| 14 | Amerika Birleşik Devletleri & Çin & Rusya & Avrupa Birliği & orta ölçekli güçler & çok kutupluluk & parçalanm |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı | 11 | 50 |
| Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 50 |
| Toplam | 12 | 100 |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Ödevler | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 30 |
| Proje | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 |
| Kısa Sınavlar | 10 | 20 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 |
| Toplam | 11 | 50 |
| Numara | Program Yeterlilikleri | Puan | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 | Uluslararası sistemin temel kavram, aktör ve bileşenleri hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olur | X | ||||
| 2 | Uluslararası İlişkilerin çokdisiplinli özelliğinin gerektirdiği tarih, hukuk, iktisat sosyoloji ve siyaset bilimi temeline hâkim olur | X | ||||
| 3 | Teorik altyapıyı özümsemiş olarak pratiği bunun üzerinden tahlil edebilir | X | ||||
| 4 | Belirli bir tema ve/veya bölge üzerinde uzmanlaşacak niteliğe sahip olur | X | ||||
| 5 | Galatasaray Üniversitesi’nin Avrupa ile geleneksel ve kurumsal ilişkileri ışığında Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliği sürecine somut katkıda bulunabilecek yetkinliğe sahip olur | X | ||||
| 6 | Türk Dış Politikasını iç bileşenleri açısından olduğu kadar uluslararası sistem perspektifinden de okuyabilir | X | ||||
| 7 | Dışişleri Bakanlığı başta olmak üzere çeşitli devlet/ve veya özel sektör kuruluşlarında görev yapması için gerekli beceriyi elde eder | X | ||||
| 8 | Çeşitli uluslararası örgüt ve Sivil Toplum Kuruluşları’nda görev alabilecek donanıma sahip olur | X | ||||
| 9 | Galatasaray Üniversitesi’nin öğrenim dili olan Fransızca ve zorunlu dili olan İngilizceyi Uluslararası İlişkiler alanında tez/proje/kitap çalışması yapabilecek şekilde akademik ve/veya profesyonel düzeyde kullanabilir | X | ||||
| 10 | Öğrenimi boyunca edindiği metodolojik araçları her türlü kavramsal/akademik çalışmada etkin biçimde kullanabilir | X | ||||
| Etkinlikler | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi | 13 | 3 | 39 |
| Sınıf Dışı Çalışma Süresi | 14 | 1 | 14 |
| Ödevler | 0 | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 5 | 5 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 | 0 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 7 | 7 |
| Kısa Sınavlar | 10 | 6 | 60 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Ts Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü | 125 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 | 5.00 | ||
| Dersin AKTS Kredisi | 5 | ||