İktisada Giriş
aacar@gsu.edu.tr
İçerik
Dersin Amacı
Bu giriş dersi, öğrencilere iktisadi düşüncenin temel mantığını kazandırmayı ve disiplinin farklı uygulama alanlarını tanıtmayı amaçlamaktadır.
Amaç çifttir: Bir yandan mikroekonomi ve makroekonominin temel kavramlarında (aktörlerin davranışları, piyasalar, finansman, kamu politikaları ve büyüme) uzmanlaşmak; diğer yandan iktisadi yöntemin (modelleme, nicel analiz, ampirik değerlendirme) şirket kararlarına, örgüt stratejilerine ve güncel toplumsal meselelere nasıl uygulandığını anlamaktır.
Dersin İçeriği
Ders, teorik temeller ve bunların ampirik uygulamaları etrafında yapılandırılmıştır:
1) Giriş: İktisat ve iktisadi düşünce nedir?
Kıtlık, fırsat maliyeti, teşvikler ve bilimsel yaklaşım (modeller ve veriler).
2) Piyasalar nasıl çalışır? Arz, talep ve denge fiyatı
Rekabetçi piyasanın temelleri, uyarlanma mekanizmaları ve rant (artık).
3) Esneklik ve yönetimsel uygulamaları
Fiyat ve gelir esneklikleri: Fiyat belirleme, satışları öngörme ve vergilerin etkisini ölçme.
4) Tüketici davranışı ve firma teorisi
Bütçe kısıtı altında tercihler, maliyet fonksiyonları ve kâr maksimizasyonu.
5) Piyasa aksaklıkları: Dışsallıklar ve kamusal mallar
Piyasa neden başarısız olur ve Devlet nasıl müdahale eder (iklim, ekolojik dönüşüm). Tekel, oligopol, ters seçim ve ahlaki tehlike (sağlık ve çalışma hayatı uygulamaları).
6) Enflasyon, işsizlik ve konjonktür politikaları
Makroekonomik dengesizlikler ile maliye ve para politikalarının rolü.
7) Günümüzde iktisatçı kimdir? İleri yöntemler ve meslekler
Ekonometri, deneysel iktisat, kamu politikalarının değerlendirilmesi ve şirket uygulamaları.
Dersin Öğrenme Çıktıları
Bu dersin sonunda öğrenci şunları yapabilecektir:
1)Gerçek bir durumu analiz etmek için mikroekonomi ve makroekonominin temel kavramlarını kullanabilme.
2)Piyasaların işleyişini, fiyat oluşum mekanizmalarını ve kamusal müdahalenin gerekçelerini açıklayabilme.
3) Temel makroekonomik göstergeleri (GSYH, işsizlik oranı, enflasyon oranı, Gini katsayısı) yorumlayabilme.
4) Şirket içindeki stratejik kararlara ışık tutmak için iktisadi analiz çerçevesinden (fırsat maliyeti, ödünleşimler, teşvikler) yararlanabilme.
5) İktisadi hipotezlerin doğrulanmasında ve kamusal ya da özel karar alma süreçlerinde verilerin ve nicel yöntemlerin katkısını değerlendirebilme.
Öğretim Yöntemleri
Öğretim Yöntemleri:
-Ders anlatım: Şema ve grafiklerle desteklenmiş, teorik kavramların açık ve dinamik sunumu.
-Pratik Uygulamalar ve Sayısal Örnekler: Formülleri pekiştirmek için sınıfta yapılan basit denge, esneklik ve maliyet hesaplama alıştırmaları.
-Gerçek Durum İncelemeleri ve Gerçek Veriler: Teoriye ışık tutmak amacıyla kısa ekonomi basını makalelerinin veya gerçek veri kesitlerinin analizi.
-Etkileşimli Quiz'ler (Kahoot/Formlar): Öğrenme sürecini dinamik tutmak için ders başında veya sonunda yapılan bilgi doğrulama testleri.
-Öğrenci Sunumları
Kaynaklar
Mankiw, N. Gregory. Principes de l'économie, Nouveaux Horizons / De Boeck Supérieur (ou édition anglaise Principles of Economics / turque İktisadın İlkeleri).
CORE Econ. L'Économie (Ressource pédagogique globale et gratuite en ligne : core-econ.org).
Krugman, Paul & Wells, Robin. Microéconomie et Macroéconomie, De Boeck Supérieur.
Béjean, Sophie & Peyron, Christine. Microéconomie, Éditions Dalloz, Coll. HyperCours.
Descamps, Christian. Précis de macroéconomie, Éditions Ellipses, Coll. Optimum.
Belin Éducation (Tle) : Blin, A., & Galy, M. (dir.). (2020). Sciences économiques et sociales Terminale. Belin Éducation.
Le Livre Scolaire (1??) : Le Livre Scolaire. (2019). Sciences économiques et sociales 1??. Le Livre Scolaire. https://www.lelivrescolaire.fr/manuels/sciences-economiques-et-sociales-1re-2019
Le Livre Scolaire (2de) : Le Livre Scolaire. (2022). Sciences économiques et sociales 2de. Le Livre Scolaire. https://www.lelivrescolaire.fr/manuels/sciences-economiques-et-sociales-2de-2022
Konu Başlıkları
| Hafta | Konu Başlıkları |
|---|---|
| 1 | Giriş: İktisat bilimi nedir? |
| 2 | Üretim Faktörlerinden İktisadi Dövngüye: Katma değer yaratılması, büyüklükler (agregalar) ve GSYH ölçümü |
| 3 | Gelir Paylaşımı ve Servetin Sınırları: Birincil eşitsizlikler, ekolojik sürdürülebilirlik ve alternatif göstergeler |
| 4 | Arz ve Talebin Temelleri: Aktörlerin davranışları, maliyet yapıları ve esneklikler |
| 5 | Tam Rekabet Dengesi: Fiyat oluşumu, el yordamı (tâtonnement) mekanizması ve refah analizi |
| 6 | Piyasa Yapıları ve Piyasa Gücü: Tekel, oligopol, monopolcü rekabet ve girişe engel teşkil eden unsurlar |
| 7 | Teşvikler ve Piyasa Tahsisinin Sınırları: Dışsallıklar, kamusal mallar, ortak mallar ve bilgi asimetrileri |
| 8 | Finansman İhtiyacı ve Aktörlerin Tercihleri: Tasarruf, yatırım, paranın işlevleri ve faiz oranının rolü |
| 9 | Finansman Yöntemleri ve Yapıları: Banka kaydi para yaratımı, merkez bankasının rolü ve finansal piyasalar |
| 10 | Uluslararası Ticaretin Belirleyicileri: Geleneksel karşılaştırmalı üstünlüklerden yeni ticaret teorilerine |
| 11 | Ticaretin Örgütlenmesi ve Küresel Düzenlemeler: Küresel değer zincirleri, ticaret politikaları ve güncel meseleler |
| 12 | Öğrenci Sunumları: Seçilen konular üzerine öğrenci sunumları, tartışmalar ve genel değerlendirme |
| 13 | Öğrenci Sunumları: Seçilen konular üzerine öğrenci sunumları, tartışmalar ve genel değerlendirme |
| 14 | Öğrenci Sunumları: Seçilen konular üzerine öğrenci sunumları, tartışmalar ve genel değerlendirme |
Değerlendirme Sistemi
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 45 |
| Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 55 |
| Toplam | 2 | 100 |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Ödevler | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 2 | 45 |
| Proje | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 |
| Toplam | 2 | 45 |
Yeterlilik İlişkisi
| Numara | Program Yeterlilikleri | Puan | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 | İşletmelerin üretim yönetimi ve pazarlama, yönetim, muhasebe ve finans fonksiyonlarına ilişkin ileri düzeyde bilgi birikimi; bu bilgi birikimini uygulama becerisi. | X | ||||
| 2 | İş hayatı ile ilgili hukuk, ekonomi, sosyoloji, psikoloji, sosyal psikoloji ve sayısal yöntemler gibi bilimsel alanlar hakkında temel kavramsal bilgi birikimi. | X | ||||
| 3 | Takımlarda etkin bir biçimde çalışma becerisi; alanına ilişkin sahip olduğu bilgileri ekip arkadaşlarına aktarma becerisi. | X | ||||
| 4 | Alanına ilişkin sahip olduğu bilgileri kullanarak elindeki verileri analiz etme, yorumlama, karşılaşılan sorunları tanımlama ve bunlara uygun çözüm önerileri getirme, gerektiğinde bilimsel bir şekilde bu önerileri savunma becerisi. | X | ||||
| 5 | Pazar ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak ve riskleri hesaplayarak görev aldığı işletme veya kurumun amaç ve hedeflerini belirleme yetkinliği; girişimcilikte bulunma ve bir işletmeyi kurup yönetme becerisi. | X | ||||
| 6 | Mesleki bilgi ve becerisini sürekli güncelleme bilinci; değişime ve yeniliğe uyum sağlama becerisi; sahip olduğu bilgileri eleştirel olarak değerlendirme becerisi. | X | ||||
| 7 | İş hayatı için gerekli bilgi-iletişim teknolojileri hakkında temel bilgi; temel ofis programlarını ileri düzeyde kullanma becerisi; verileri bilgisayar ortamında işleme ve raporlama becerisi. | X | ||||
| 8 | İngilizce ve Fransızca dillerinde, alanındaki güncel bilgileri izleme ve paydaşlarla yazılı ve sözlü iletişim kurma becerisi. | X | ||||
| 9 | Rekabet ve pazar dinamiklerini, örgütsel ve küresel faktörleri ve bilimsel yöntemleri göz önünde bulundurarak araştırma ve çalışmalar yapma becerisi; projelere katkı sağlama, projelerde sorumluluk üstlenme, yenilikçi ve etkin kararlar alma yetkinliği. | X | ||||
| 10 | Diğer sosyal bilimler alanları ile de ilişki kurarak yönetsel sorunlara yaratıcı çözümler üretecek stratejiler geliştirme ve sorumluluk alma becerisi. | X | ||||
| 11 | İş hayatında etik değerler çerçevesinde karar alma ve hareket etme bilinci. | |||||
| 12 | Alan uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlardaki etkileri (sosyal hakların evrenselliği, sosyal adalet, kültürel değerler, çevre sorunları, sürdürülebilirlik, vb.) ve hukuksal sonuçları konusunda farkındalık. | |||||
AKTS - İş Yükü Tablosu
| Etkinlikler | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Çalışma Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Ödevler | 0 | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 6 | 6 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 | 0 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 18 | 18 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Ts Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü | 94 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 | 3.76 | ||
| Dersin AKTS Kredisi | 4 | ||