Felsefe Metinlerinin Çözümlenmesi
ihsanbatur@gmail.com
İçerik
Dersin Amacı
Güz dönemindeki “Felsefi Metinler" dersinin devamı niteliğindeki bu ders erken modern felsefenin önemli metinlerine yönelik bir yakın okuma ve analiz çalışmasına ayrılmıştır. 17. ve 18. yüzyıllarda rasyonel, ahlaki ve siyasi düşüncenin dönüşümü dersin odağını oluşturmaktadır. Ders, doktrinlerin didaktik bir dökümünü sunmaktan ziyade, metinlerle aktif etkileşimi önceliklendirmek suretiyle, öğrencileri orijinal dilden metin analizi, kavramsal yeniden yapılandırma ve tarihsel bağlamlandırma konusunda güçlendirmeyi amaçlamaktadır.
Dönemin ana teması, metafizik rasyonalizm ile şüpheci eleştiri arasında yaşanan gel-gitler, ve bu süreçte felsefenin yeniden inşasının tarihsel, sosyal ve ahlaki soykütüğü olacaktır.
Dersin İçeriği
Leibniz'in Teodise’si ile başlayıp Sophie de Grouchy'nin sempatiye dayalı ahlaki psikolojisi ile sona eren ders, modernitenin başlangıçlarından itibaren felsefenin nesnelerini, yöntemlerini ve hedeflerini nasıl yeniden tanımladığını inceleyecektir.
Sorbonne Üniversitesi Felsefe Bölümü’yle yürüttüğümüz işbirliği kapsamında, sömestir süresince bu üniversiteden akademisyenlerin kısa süreli seminer kapsamında ziyaretçi hoca olarak derse katılımları beklenmektedir. Söz konusu ziyaretlerin tarih ve içerikleri kesinleştikçe gerekli duyurular yapılacaktır.
Dersin Öğrenme Çıktıları
Bu dersin sonunda öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
* Felsefi metinleri yakından okuma ve detaylı yorumlama yoluyla analiz etmek
* Erken modern felsefedeki temel argümanları tespit etmek
* Metafizik rasyonalizmden şüpheci eleştiriye geçişi anlamak
* Metafizik, sosyolojik, antropolojik, tarihsel, dini ve ahlaki açıklama biçimlerini ayırt etmek
* Felsefi metinleri entelektüel ve tarihsel bağlamlarına yerleştirmek
* Metinsel kanıtlara dayalı tutarlı yorumlar geliştirmek
Öğretim Yöntemleri
Öğrencilerin her hafta ilgili metinleri okumuş oldukarı varsayılacaktır. Dersin işleyişi aşağıdakilere ayrılacaktır:
* Belli pasajların mercek altına alınması
* Argüman yapısı ve felsefi terminolojiye vurgu
* Kavramsal açıklama ve tarihsel bağlamlandırma
* Toplu tartışma ve öğrenci katılımı
Kaynaklar
* Leibniz, Essais de Théodicée
* Hume, Dialogues Concerning Natural Religion
* Smith, Of the Origin of Philosophy
* Condorcet, Esquisse d’un tableau historique des progrès de l’esprit humain
* Hobbes, De Cive
* Sophie de Grouchy, Lettres sur la sympathie
Konu Başlıkları
| Hafta | Konu Başlıkları |
|---|---|
| 1 | Ders Programının Sunumu, Dönemin Genel Özellikleri |
| 2 | LEIBNIZ: Teodise |
| 3 | LEIBNIZ: Teodise (devam) |
| 4 | RATEAU: Dünyamız mümkün dünyaların en iyisi mi? Malebranche, Leibniz ve kötülük meselesi |
| 5 | LEIBNIZ: Teodise (devam) |
| 6 | HUME: Doğal Din Üstüne Söyleşiler |
| 7 | HUME: Doğal Din Üstüne Söyleşiler (devam) |
| 8 | SMITH: Felsefenin Kökeni |
| 9 | SMITH: Felsefenin Kökeni (devam) |
| 10 | GUILLIBERT: (ilan edilecek) |
| 11 | CONDORCET: İnsan Zihninin Gelişimine Dair Tarihsel Bir Tablo Taslağı |
| 12 | HOBBES: De Cive |
| 13 | KOECHLIN: (ilan edilecek) |
| 14 | DE GROUCHY: Lettres sur la Sympathie |
Değerlendirme Sistemi
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı | 5 | 50 |
| Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 50 |
| Toplam | 6 | 100 |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Ödevler | 4 | 20 |
| Sunum | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 30 |
| Proje | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 |
| Toplam | 5 | 50 |
Yeterlilik İlişkisi
| Numara | Program Yeterlilikleri | Puan | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 | Felsefe metinlerini mantıksal çözümlemeye tâbi tutabilir, eleştirel ve analitik zekâya sahip olur; | X | ||||
| 2 | Antik Çağ’dan 20. Yüzyıla kadar felsefe tarihine dair kapsamlı bilgi sahibi olur; | X | ||||
| 3 | Etik, Estetik, Bilim Tarihi, Toplum Felsefesi gibi sistematik felsefe disiplinlerinde bilgi edinir ve uzmanlaşma sağlar; | X | ||||
| 4 | Felsefenin, Tarih, Psikoloji, Antropoloji, Sosyoloji ve pozitif bilimler gibi felsefe dışı disiplinlerle ilişkisini kurabilir; | X | ||||
| 5 | Siyaset kuramlarının öğrenir, tarihi ve güncel olayları felsefi bakış açısıyla değerlendirebilir; | X | ||||
| 6 | Fransızca, İngilizce gibi yaşayan dillerde felsefi tartışmaları takip edebilecek düzeye gelir; | X | ||||
| 7 | Eski Yunanca, Latince veya Osmanlıca dillerinde yazılmış felsefe metinlerini takip edebilecek düzeye gelir; | |||||
| 8 | Sanat yapıtlarını ve tarihini değerlendirebilecek estetik kuramları tanır ve yaratıcı düşünce yeteneğini kavrar; | |||||
| 9 | Bağımsız akademik araştırmalar yapma ve makaleler yazma becerisinin kazanır; çözümleme, yorumlama ve eleştirel tartışma yeteneğinin geliştirir. | X | ||||