Osmanlı İmparatorluğu'nda Vakıflar Hukuku (HUK430)

İçerik

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, Osmanlı İmparatorluğu’nda vakıf kurumunun hukuki yapısını, işleyişini, toplumsal ve ekonomik fonksiyonlarını tarihsel bağlamı içinde incelemektir.

Dersin İçeriği

Ders, vakıf hukukunun temelleri, vakfiyelerin hukuki niteliği, vakıf mallarının statüsü, yönetim mekanizmaları, modernleşme dönemi reformları ve Cumhuriyet’e geçiş ile vakıfların dönüşümünü kapsar.

Dersin Öğrenme Çıktıları

- Vakıf hukukunun temel kavramlarını açıklar.
- Osmanlı hukuk sistemi içinde vakıfların yerini analiz eder.
- Vakfiyeleri bir hukuki metin olarak yorumlar.
- Vakıf kurumunun sosyal ve ekonomik işlevlerini değerlendirir.
- Modernleşme sürecindeki dönüşümleri tartışır.

Öğretim Yöntemleri

Kürsü, tartışma

Kaynaklar

Mehmet Akif Türk Hukuk Tarihi
Kadı sicilleri
Fetva mecmuaları

Konu Başlıkları

Teori Konu Başlıkları
Hafta	Konu Başlıkları
1	Dersin tanıtımı; vakıf kavramı ve İslam hukukundaki temelleri
2	Osmanlı hukuk sistemine genel bakış
3	Osmanlı’da vakıf türleri: hayri, aile (evladlık) ve diğerleri
4	Vakfiyelerin hazırlanması ve hukuki niteliği
5	Vakıfların yönetimi: mütevelli, nazır, kadı denetimi
6	Vakıf mallarının türleri ve hukuki statüsü
7	Vakıf gelirleri, muhasebe defterleri ve işletme pratikleri
8	Vakıflarda mülkiyet ve tasarruf kısıtlamaları
9	Şehir ve sosyal yaşamda vakıfların rolü
10	Eğitim, sağlık ve kamu hizmetlerinde vakıflar
11	Vakıf hukuku uyuşmazlıkları ve kadı sicilleri
12	19. yüzyıl reformları ve vakıfların merkezi yönetime devri
13	Cumhuriyet döneminde vakıfların dönüşümü
14	Genel değerlendirme ve tartışma