Bu dersin amacı, Osmanlı İmparatorluğu’nda vakıf kurumunun hukuki yapısını, işleyişini, toplumsal ve ekonomik fonksiyonlarını tarihsel bağlamı içinde incelemektir.
Ders, vakıf hukukunun temelleri, vakfiyelerin hukuki niteliği, vakıf mallarının statüsü, yönetim mekanizmaları, modernleşme dönemi reformları ve Cumhuriyet’e geçiş ile vakıfların dönüşümünü kapsar.
- Vakıf hukukunun temel kavramlarını açıklar.
- Osmanlı hukuk sistemi içinde vakıfların yerini analiz eder.
- Vakfiyeleri bir hukuki metin olarak yorumlar.
- Vakıf kurumunun sosyal ve ekonomik işlevlerini değerlendirir.
- Modernleşme sürecindeki dönüşümleri tartışır.
Kürsü, tartışma
Mehmet Akif Türk Hukuk Tarihi
Kadı sicilleri
Fetva mecmuaları
| Hafta | Konu Başlıkları |
|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı; vakıf kavramı ve İslam hukukundaki temelleri |
| 2 | Osmanlı hukuk sistemine genel bakış |
| 3 | Osmanlı’da vakıf türleri: hayri, aile (evladlık) ve diğerleri |
| 4 | Vakfiyelerin hazırlanması ve hukuki niteliği |
| 5 | Vakıfların yönetimi: mütevelli, nazır, kadı denetimi |
| 6 | Vakıf mallarının türleri ve hukuki statüsü |
| 7 | Vakıf gelirleri, muhasebe defterleri ve işletme pratikleri |
| 8 | Vakıflarda mülkiyet ve tasarruf kısıtlamaları |
| 9 | Şehir ve sosyal yaşamda vakıfların rolü |
| 10 | Eğitim, sağlık ve kamu hizmetlerinde vakıflar |
| 11 | Vakıf hukuku uyuşmazlıkları ve kadı sicilleri |
| 12 | 19. yüzyıl reformları ve vakıfların merkezi yönetime devri |
| 13 | Cumhuriyet döneminde vakıfların dönüşümü |
| 14 | Genel değerlendirme ve tartışma |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 45 |
| Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 55 |
| Toplam | 2 | 100 |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Ödevler | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 45 |
| Proje | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 |
| Toplam | 1 | 45 |
| Numara | Program Yeterlilikleri | Puan | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 | Temel hukuki kavramlara hâkim olma, bu kavramları tanımlama, yorumlama ve kullanabilme yeteneğine sahip olma. | X | ||||
| 2 | Temel hukuk disiplinlerine ve içeriklerine (her bir alana ilişkin yasal düzenlemelere, yargı organlarının kararlarına ve bilimsel değerlendirmelere) hâkim olma. | X | ||||
| 3 | Genel hukuk bilgisine, temel hukuk kurallarına ve hukuk metodolojisine yönelik yeterli teorik bilgiye sahip olma. | X | ||||
| 4 | Hukuki sorunları tespit ve teşhis edebilme. | X | ||||
| 5 | Tespit edilen hukuki sorunlara çözüm üretebilmek için hukuki yorum yöntemlerini etkin şekilde kullanabilme, çözüm odaklı analiz ve sentez yapabilme, strateji geliştirebilme. | X | ||||
| 6 | Hukuki sorunlar üzerine araştırma yapabilme ve düşünce geliştirme yeterliliğine sahip olma. | X | ||||
| 7 | Karmaşık hukuki sorunları çözmek için bireysel olarak ya da ekip üyesi olarak sorumluluk alabilme. | X | ||||
| 8 | Eleştirel bakış açısı ile hukuki sorunları mevcut olan ve olması gereken hukuk bakımından ayrı ayrı değerlendirebilme. | X | ||||
| 9 | Teknik hukuk bilgisini gerek Türkçe gerek Fransızca ya da İngilizce olarak sözlü ya da yazılı şekilde kullanabilme, belirli bir hukuki meseleye ilişkin kişisel görüş ve değerlendirmesini sözlü ya da yazılı olarak ikna edici şekilde anlatabilme. | X | ||||
| 10 | Hukuk literatürünü ulusal ve uluslararası düzeyde takip edebilme, teknik hukuk bilgisini sürekli olarak geliştirme ve güncelleme, bu amaç doğrultusunda bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilme. | X | ||||
| 11 | Çeşitli hukuk sistemleri arasında mukayeseli şekilde inceleme ve araştırma yapabilme. | X | ||||
| 12 | İnsan haklarına saygılı olma, evrensel hukuk ilkelerini ve evrensel hukuk anlayışını özümseme. | X | ||||
| 13 | Hukukçu kimliğinin gerektirdiği dürüstlüğe, adalet ve hakkaniyet anlayışına ve etik değerlere sahip olma. | X | ||||
| 14 | Toplumsal sorumluluk bilinci ile sosyal sorunlara karşı duyarlı olma; demokratik, laik ve sosyal hukuk devletini benimseme. | X | ||||
| Etkinlikler | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Çalışma Süresi | 14 | 1 | 14 |
| Ödevler | 0 | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 5 | 1 | 5 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 | 0 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) | 10 | 1 | 10 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Ts Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü | 57 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 | 2.28 | ||
| Dersin AKTS Kredisi | 2 | ||