Karşılaştırmalı Hukuk II(HUK304)
| Ders Kodu | Dersin Adı | Yarıyıl | Teori | Uygulama | Lab | Kredisi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| HUK304 | Karşılaştırmalı Hukuk II | 6 | 2 | 0 | 0 | 2 | 2 |
| Ön Koşul | |
| Derse Kabul Koşulları |
| Dersin Dili | Fransızca |
| Türü | Zorunlu |
| Dersin Düzeyi | Lisans |
| Dersi Veren(ler) | Julien CAZALA cazalajulien@yahoo.fr (Email) Gizem DEMİR (Email) Bengisu MERT bmert@gsu.edu.tr (Email) |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Karşılaştırmalı hukuk dersi, öğrencilere karşılaştırmalı hukuk disiplininin farklı hukuk sistemlerine sağladığı katkıyı öğretmeyi amaçlamaktadır. Ders özellikle seçim hukuku konularına odaklanmaktadır. Tüm Güney Avrupa'yı kapsayan geniş bir coğrafi çerçeve içinde inceleme yapılacaktır (sadece Avrupa Konseyi üye devletleri dikkate alınmaktadır). Ders, esas olarak parlamento seçimlerinin organizasyonuna odaklanmaktadır (ancak daha spesifik olarak diğer seçim tarihlerini de ele alabilir). |
| İçerik |
BÖLÜM 1 - İKTİDARIN KAZANILMASI Bölüm 1 - Seçim sistemleri § 1 - Oy kullanmanın özellikleri A - Temel ilkeler B - Seçimlerin sıklığı § 2 - Oy verme yönteminin belirlenmesi A - Nispi temsil mantığı ve çoğunluk mantığı B - Hesaplama yöntemleri C - Seçim bölgelerinin belirlenmesi § 3 - Etkilerin çeşitliliği A - Aşırı temsil B - Yönetilebilirlik Bölüm 2 - Seçim tarihinin belirlenmesi § 1 - Bir yasama döneminin sonunda düzenli seçim tarihinin belirlenmesi A - Anayasa veya seçim kanunu ile belirlenen seçim tarihi B - Seçim tarihinin katı bir anayasal veya yasal çerçeve içinde belirlenmesi 1. Seçim tarihini belirleme yetkisine sahip makamın belirlenmesi 2. Seçimlerin yapılacağı dönemin belirlenmesi 3. Seçimlerin ilan edileceği dönemin belirlenmesi C - Seçim tarihinin belirlenmesi bir makamın takdirine bırakılması § 2 - Parlamentonun feshinden sonra erken seçim tarihinin belirlenmesi A - Parlamentonun erken feshi 1. Anayasa'da öngörülen durumlarda kanunen fesih 2. Parlamentonun kararıyla fesih 3. Devlet veya hükümet başkanının kararıyla fesih a - Şekil şartları b - Esas şartları - Cumhurbaşkanı seçimiyle ilgili bir siyasi krizi çözmek için bir araç olarak fesih - Hükümet ile parlamento arasındaki ilişkilerle ilgili bir siyasi krizi çözmek için bir araç olarak fesih - Parlamentonun işleyişiyle ilgili bir siyasi krizi çözmek için bir araç olarak fesih - Bir referandum vesilesiyle halkın iradesini yansıtan parlamento ile halk arasındaki bir siyasi krizi çözmek için bir araç olarak fesih - Referandum vesilesiyle iradesini ortaya koyan halk ile parlamento arasındaki bir çatışmayı çözüme kavuşturmaya yönelik bir araç olarak fesih - Takdir yetkisi mi, yoksa yazılı olmayan anayasal hukuk veya Anayasa'nın gelenekleri tarafından az çok düzenlenmiş bir yetki mi B - Seçim tarihinin belirlenmesi Bölüm 3 - Seçim sürecine katılma hakkı § 1 - Seçmen kütüğünün oluşturulması A - Seçmen listelerinin oluşturulması 1. Seçmenlerin seçmen listesine kaydedilme sistemleri 2. Ek seçmen listelerinin oluşturulması B - Özel durumlar 1. Yabancı uyruklulara belirli seçim işlemlerine katılma hakkının tanınması 2. Yurtdışında yaşayan vatandaşlara tanınan oy kullanma hakkı 3. Hapishanede bulunan kişilerin oy kullanma hakkı § 2 - Aday olma hakkı A - Aday olma hakkına getirilen kısıtlamalar 1. Cezaî hüküm nedeniyle aday olma hakkının askıya alınması 2. İmza sunumu 3. Kefaletin ödenmesi B - Adaylık başvurusu itirazı 1. Kayıt silme 2. Adaylıktan çekilme C - Seçim kampanyasının finansmanı Bölüm 4 - Seçim Sonucunun İptali § 1 - Seçim Sonucunun İptalinin Hukuki Dayanakları A - Oy Sayımı Süreci 1. Oyların Sayılması 2. Tutanakların Düzenlenmesi ve İletilmesi B - Seçim sonuçlarının iptal edilme kriterleri C - Sonuçların iptal edilmesine yol açan ihlalin failinin tespit edilmesi D - Sonuçların iptal edilmesinin kapsamı 1. Sonuçların iptal edilmesinin “coğrafi” kapsamı 2. Sonuçların iptal edilmesinin kişisel kapsamı 3. Seçilebilirlik açısından iptal edilmenin kapsamı 4. Seçilen kişinin göreve başlamasından sonra görev süresinin iptal edilmesi olasılığı § 2 - Seçim sonuçlarının iptal prosedürü A - Seçim sonuçlarını ilan etme/iptal etme yetkisi kimdedir? 1. İdari kurumlar ve parlamento 2. Yargı organları 3. Seçimlerle ilgili mali denetimden sorumlu kurumlar B - Seçim sonuçlarının ilanına ilişkin itirazlar 1. Yetkili organlar 2. Yetkili yargı organına itirazda bulunma yetkisi 3. İtiraz süresi 4. Yetkili yargı organı tarafından inceleme süresi BÖLÜM 2 - İKTİDARIN KULLANIMI Bölüm 1 - Yasama inisiyatifi hakkı § 1 - Avrupa’da yasama inisiyatifine sahip olanlar A. Yürütme erkinin yasama inisiyatifi 1 - Hangi yürütme erki? 2 - Korunan bir inisiyatif B. Yasama erkinin yasama inisiyatifi 1 - Hangi yasama erki? 2 - Değişiklik hakkı C. Yargı erkinin yasama inisiyatifi D. Vatandaşların yasama inisiyatifi E. Federasyonun kurucu unsurlarının ve özerk varlıkların yasama inisiyatifi § 2 - Yasama inisiyatifi hakkının kullanılması A - Usul kuralları 1. Anayasal düzeyde 2. Anayasa altı düzeyde a - Tasarı veya yasa tekliflerinin sunulması b - Değişiklik hakkı c - Yasama girişimlerinin çokluğu B - Yazım koşulları Bölüm 2 - Zorunlu yetki § 1 - Zorunlu yetkinin olumsuz imajı A - Zorunlu yetkinin kökenleri B - Zorunlu temsilin komünist ideolojideki yeri C - Batı demokrasileri § 2 - Görevden alma (recall) ile zorunlu temsil arasındaki bağlantı A - Bir Amerikan kurumu B - Avrupa'da § 3 - Siyasi partilere bağlı görevler A - Siyasi göçebelik B - Siyasi parti üyeliğinde değişiklik olması durumunda milletvekillerinin istifa etme yükümlülüğü – Sırbistan örneği C - Siyasi partilerin özdenetimi: İspanya'daki uygulama Bölüm 3 - Muhalefetin Düzenlenmesi § 1 - Muhalefetin İşlevleri A - Muhalefetin örgütlenmesi ile demokrasi arasındaki bağlantı B - Parlamenter muhalefetin gerekliliği § 2 - Muhalefetin Korunması A - Korumanın Anlamı B - Korumanın Yararlanıcıları 1. Milletvekillerinin korunması 2. Parlamento gruplarının korunması 3. Nitelikli azınlıkların korunması 4. Muhalefetin genel olarak korunması C - Korumanın amacı 1. Parlamento usulüne katılım 2. Yürütmeyi denetleme ve inceleme hakkı 3. Çoğunluk tarafından alınan kararları engelleme ve erteleme hakkı 4. Kanunların anayasaya uygunluğunun denetlenmesi § 3 - Muhalefetin sorumlulukları |
| Dersin Öğrenme Çıktıları | Tüm karşılaştırmalı hukuk öğretimlerinde olduğu gibi, öğrenciler çeşitlilik gösteren hukuki bağlamlarda hukuki kavramları ele alabilmelidir. |
| Öğretim Yöntemleri | Dersler, öğrencilerle etkin katılım (soru-cevap) içeren ders anlatımı şeklinde yürütülmektedir. |
| Kaynaklar |
Jean-Pierre Massias, et alii, Droit constitutionnel des Etats d’Europe de l’Est, PUF. Philippe Lauvaux, Armel Le Divellec, Les grandes démocraties contemporaines, PUF. Institute for International Democracy and Electoral Assistance, International Obligations for Elections – Guidelines for Legal Frameworks, Stockholm, 346 pages, 2014. Conseil de l’Europe, Code de bonne conduite en matière électorale, 2025. |
Teori Konu Başlıkları
| Hafta | Konu Başlıkları |
|---|---|
| 1 | Giriş |
| 2 | Oy kullanmanın özellikleri |
| 3 | Oy verme yönteminin belirlenmesi |
| 4 | Çeşitli sonuçlar |
| 5 | Yasama döneminin sonunda düzenli seçim tarihinin belirlenmesi |
| 6 | Parlamentonun feshedilmesinden sonra erken seçim tarihinin belirlenmesi |
| 7 | Seçmen kütüğünün oluşturulması |
| 8 | Aday olma hakkı |
| 9 | Seçim sonuçlarının iptal edilmesinin hukuki dayanakları |
| 10 | Seçim sonuçlarının iptal edilme prosedürü |
| 11 | Yasama inisiyatifine sahip olanlar |
| 12 | Yasama inisiyatif hakkının kullanılması |
| 13 | Zorunlu temsil |
| 14 | Muhalefetin düzenlenmesi |
Uygulama Konu Başlıkları
| Hafta | Konu Başlıkları |
|---|
Başarı Notuna Etki Oranları
| Sayı | Katkı Payı | |
|---|---|---|
| Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 40 |
| Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 60 |
| Toplam | 2 | 100 |
Yarıyıl İçi Çalışmaları
| Sayı | Katkı Payı | |
|---|---|---|
| Ödevler | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 0 | 0 |
| Proje | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 |
| Toplam | 0 | 0 |
| Numara | Program Yeterlilikleri | Puan | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 | Temel hukuki kavramlara hâkim olma, bu kavramları tanımlama, yorumlama ve kullanabilme yeteneğine sahip olma. | X | ||||
| 2 | Temel hukuk disiplinlerine ve içeriklerine (her bir alana ilişkin yasal düzenlemelere, yargı organlarının kararlarına ve bilimsel değerlendirmelere) hâkim olma. | X | ||||
| 3 | Genel hukuk bilgisine, temel hukuk kurallarına ve hukuk metodolojisine yönelik yeterli teorik bilgiye sahip olma. | X | ||||
| 4 | Hukuki sorunları tespit ve teşhis edebilme. | X | ||||
| 5 | Tespit edilen hukuki sorunlara çözüm üretebilmek için hukuki yorum yöntemlerini etkin şekilde kullanabilme, çözüm odaklı analiz ve sentez yapabilme, strateji geliştirebilme. | X | ||||
| 6 | Hukuki sorunlar üzerine araştırma yapabilme ve düşünce geliştirme yeterliliğine sahip olma. | X | ||||
| 7 | Karmaşık hukuki sorunları çözmek için bireysel olarak ya da ekip üyesi olarak sorumluluk alabilme. | X | ||||
| 8 | Eleştirel bakış açısı ile hukuki sorunları mevcut olan ve olması gereken hukuk bakımından ayrı ayrı değerlendirebilme. | X | ||||
| 9 | Teknik hukuk bilgisini gerek Türkçe gerek Fransızca ya da İngilizce olarak sözlü ya da yazılı şekilde kullanabilme, belirli bir hukuki meseleye ilişkin kişisel görüş ve değerlendirmesini sözlü ya da yazılı olarak ikna edici şekilde anlatabilme. | X | ||||
| 10 | Hukuk literatürünü ulusal ve uluslararası düzeyde takip edebilme, teknik hukuk bilgisini sürekli olarak geliştirme ve güncelleme, bu amaç doğrultusunda bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilme. | X | ||||
| 11 | Çeşitli hukuk sistemleri arasında mukayeseli şekilde inceleme ve araştırma yapabilme. | X | ||||
| 12 | İnsan haklarına saygılı olma, evrensel hukuk ilkelerini ve evrensel hukuk anlayışını özümseme. | X | ||||
| 13 | Hukukçu kimliğinin gerektirdiği dürüstlüğe, adalet ve hakkaniyet anlayışına ve etik değerlere sahip olma. | X | ||||
| 14 | Toplumsal sorumluluk bilinci ile sosyal sorunlara karşı duyarlı olma; demokratik, laik ve sosyal hukuk devletini benimseme. | X | ||||
| Etkinlikler | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Çalışma Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Ödevler | 0 | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 2 | 2 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 | 0 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 2 | 2 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Bütünleme | 1 | 2 | 2 |
| Ts Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü | 62 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 | 2.48 | ||
| Dersin AKTS Kredisi | 2 | ||