Bilgisayar Mühendisliği Lisans Programı

Şifrelemeye Giriş(INF441)

Ders Kodu Dersin Adı Yarıyıl Teori Uygulama Lab Kredisi AKTS
INF441 Şifrelemeye Giriş 8 3 0 0 3 4
Ön Koşul INF315
Derse Kabul Koşulları INF315
Dersin Dili Türkçe
Türü Seçmeli
Dersin Düzeyi Lisans
Dersi Veren(ler) MARİE CHRİSTİNE PEROUEME mcperoueme@voila.fr (Email)
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı Kriptografi çok eski bir bilim dalı olsa da son zamanlarda gerçek bir devrim geçirmiştir. Aritmetikten gelen teknikler, tek yönlü olarak adlandırılan özellikleri oluşturmakta yardımcı olmuştur. Örneğin açık anahtarı bilen herkes için şifrelemek çok kolay olurken, özel anahtarı bilmeyenler için şifreyi çözmek imkansız bir hale gelmiştir. Modern şifreleme bilgisayarlara, e-ticaret sistemlerine, banka işlemlerine erişimi güvence altına almak için, hatta dijital bir belgeyi tasdik etmek ya da elektronik oy için de kullanılmaktadır.

Bu bağlamda, bu dersin amaçları şu şekilde sıralanabilir:

- Açık anahtar şifreleme sistemlerinde kullanılan başlıca algoritmaların öğretimi: "açgözlü" (greedy) algoritmalar, Euclid algoritması ve modülo n kuvvetinde hızlı hesaplama algoritmaları
- Açık anahtar sistemlerinde kullanılan başlıca aritmetik teoremlerin ispatlanması
- Teoremlerin Merkle-Hellman, RSA ve El Gamal şifreleme sistemlerine uygulanması
- Sistemlerin güvenliğine dayalı özelliklerinin açıklanması
- Şifreleme sistemlerinin ayrıca kimlik doğrulama sistemlerinde nasıl kullanıldığının gösterilmesi
- Eski (Ceaser, Vigenère, ...) ve Modern (tek kullanımlı şifre, Hill şifreleme) gizli anahtar şifreleme sistemlerinin öğrenciye tanıtılması
- Farklı blok şifreleme sistemlerini sunulması.
İçerik 1. Hafta Glouton algoritması, şifreleme biliminde uygulamalar
2. Hafta Euclide algoritması ve mod n uygulaması
3. Hafta Lagrange ve Fermat teoremleri, hızlı ve modüler hesaplama uygulamaları
4. Hafta RSA şifreleme sistemi
5. Hafta Blok RSA şifreleme
6. Hafta Ayrık logaritma problemi
7. Hafta Diffie-Hellman anahtar değişim yöntemi
8. Hafta Ara Sınav
9. Hafta El Gamal şifreleme sistemi
10. Hafta Elektronik imza, imza ve hash fonksiyonları
11. Hafta César, Vigénère, vb. gibi klasik şifreleme yöntemleri
12. Hafta Hill şifreleme
13. Hafta Blok şifreleme yöntemlerinin prensipleri ve çalışma mekanizmaları
14. Hafta Feistel şeması
Dersin Öğrenme Çıktıları Bu dersi başarıyla tamamlayacak öğrenci aşağıdaki becerileri geliştirecek ve yeteneklere sahip olacaktır:

1. "Açgözlü" (greedy) algoritmasının Merkle-Hellman şifrelemesine uygulayabilme ve Euclid algoritmasının modülo n tersinin aranmasında uygulayabilme yetisi,
2. Modülo n kuvvetinde hızlı hesaplama algoritmasının uygulayabilme ve RSA şifreleme sistemi için geçerli açık anahtar/özel anahtar çiftinin oluşturulabilme becerisi,
3. Herhangi bir uzunluktaki kelimenin şifrelenmesi için verilen açık RSA anahtarının kullanabılme ve El Gamal şifreleme sistemi için kullanılan geçerli açık anahtar/ özel anahtar çiftinin oluşturulabilme becerisi,
4. Bir özel anahtar oluşturmada ya da mesaj şifrelemede El Gamal açık anahtarının kullanabilme ve bir mesajın kimlik doğrulaması için hash fonksiyonunun kullanabilme yetisi,
5. Bir Fransızca kelimenin çeşitli gizli anahtar şifreleme sistemleri ile şifreleyebilme ve Hill şifrelemesi için geçerli bir gizli anahtar oluşturulabilme ve kullanabilme yeteneği,
6. Çeşitli blok şifreleme sistemleri ile ikili bir kelimenin şifreleyebilme becerisi
Öğretim Yöntemleri
Kaynaklar 1.Ders Notları: http://uni.gsu.edu.tr/moodle/course/view.php?id=53
2. Cours de cryptographie, Gilles Zémor, Cassini. ISBN 2-84225-020-6
Ders İçeriğini Yazdır
Teori Konu Başlıkları
Hafta Konu Başlıkları
1 Glouton algoritması, şifreleme biliminde uygulamalar
2 Euclide algoritması ve mod n uygulaması
3 Lagrange ve Fermat teoremleri, hızlı ve modüler hesaplama uygulamaları
4 RSA şifreleme sistemi
5 Blok RSA şifreleme
6 Ayrık logaritma problemi
7 Diffie-Hellman anahtar değişim yöntemi
8 Ara Sınav
9 El Gamal şifreleme sistemi
10 Elektronik imza, imza ve hash fonksiyonları
11 César, Vigénère, vb. gibi klasik şifreleme yöntemleri
12 Hill şifreleme
13 Blok şifreleme yöntemlerinin prensipleri ve çalışma mekanizmaları
14 Feistel şeması
Uygulama Konu Başlıkları
Hafta Konu Başlıkları
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Başarı Notuna Etki Oranları
  Sayı Katkı Payı
Toplam 0 0
Yarıyıl İçi Çalışmaları
  Sayı Katkı Payı
Ödevler 0 0
Sunum 0 0
Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) 1 50
Proje 0 0
Laboratuar 0 0
Diğer Uygulamalar 0 0
Kısa Sınavlar 0 0
Dönem Ödevi / Projesi 0 0
Portfolyo Çalışmaları 0 0
Raporlar 0 0
Öğrenme Günlükleri 0 0
Bitirme Tezi/Projesi 0 0
Seminer 0 0
Diğer 0 0
Toplam 1 50
Numara Program Yeterlilikleri Puan
1 2 3 4 5
1 Matematik, fizik ve mühendislik bilimlerine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, mühendislik problemlerinin modellenmesi ve çözümünde kullanabilme becerisi. X
2 Karmaşık bilgisayar mühendisliği problemlerini saptama, tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi. X
3 Yazılımsal veya donanımsal karmaşık bir sistemi, süreci veya donanımı gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi.
4 Mühendislik uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları geliştirme, seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi. X
5 Analitik düşünce ile bir sistemi, sistem bileşenini ya da süreci analiz etme, modelleme, deney tasarlama ve yapma, veri toplama, çözüm algoritmaları üretebilme, uygulamaya alma ve geliştirme becerileri. X
6 Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi.
7 Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az iki yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, yazılım ve donanım tasarımını, gerekirse teknik resim metotları kullanarak raporlayabilme, etkin sunum yapabilme becerisi. X
8 Bilgiye erişebilme ve bu amaçla kaynak araştırması yapabilme, veri tabanları ve diğer bilgi kaynaklarını kullanabilme becerisi
9 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci; kendini sürekli yenileme becerisi.
10 Mesleki etik ilkelerine uygun davranma, mesleki sorumluluk bilinci; mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi. X
11 Proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi.
12 Mühendislik uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi.
13 Bilgisayar mühendisliği uygulamalarının hukuki ve etik boyutları konusunda farkındalık.
Etkinlikler Sayı Süre Toplam İş Yükü
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Çalışma Süresi 14 2 28
Ödevler 0 0 0
Sunum 0 0 0
Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) 1 15 15
Proje 0 0 0
Laboratuar 0 0 0
Diğer Uygulamalar 0 0 0
Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) 1 17 17
Kısa Sınavlar 0 0 0
Dönem Ödevi / Projesi 0 0 0
Portfolyo Çalışmaları 0 0 0
Raporlar 0 0 0
Öğrenme Günlükleri 0 0 0
Bitirme Tezi/Projesi 0 0 0
Seminer 0 0 0
Diğer 0 0 0
Toplam İş Yükü 102
Toplam İş Yükü / 25 4,08
Dersin AKTS Kredisi 4
Scroll to Top