Avrupa'da ve Türkiye'de Sosyal Haklar ve Toplumsal İçerme I: Mevzuattan Gerçekliğe, Gerçeklikten Temsile

İçerik

Dersin Amacı

Bu ders, Avrupa’da ve Türkiye’de sosyal haklar ve toplumsal içerme politikalarına ilişkin eleştirel, karşılaştırmalı ve sosyolojik bir kavrayış geliştirmeyi amaçlamaktadır. Özellikle Avrupa Sosyal Haklar Sütunu’nun ilkelerinden hareketle sosyal hakların hukuki ve kurumsal çerçeveleri, toplumsal gerçeklikleri ve temsilleri arasındaki ilişkileri incelemektedir.

Disiplinlerarası bir yaklaşımla sosyal hakların ortaya çıkışının tarihsel ve toplumsal koşullarını, uygulanmalarına ilişkin eşitsizlikleri ve aşağıdan Avrupalılaşma süreçlerindeki potansiyel rollerini ele almaktadır.

Ders ayrıca öğrencilerin somut toplumsal durumları analiz etme, sosyal politikalar üzerine eleştirel düşünme ve sosyolojik araştırmaya dayalı çözümlemelerini görsel-işitsel anlatımla birleştiren bir video-deneme aracılığıyla sunma becerilerini geliştirmeyi hedeflemektedir.

Dersin İçeriği

-Ders, Avrupa’da ve Türkiye’de sosyal hakları ve toplumsal içerme politikalarını sosyolojik, disiplinlerarası ve karşılaştırmalı bir perspektiften ele almaktadır. Toplumsal sorunun tarihsel ortaya çıkışı, sosyal koruma sistemlerinin oluşumu ve Avrupa sosyal politikalarının gelişimi incelenmekte; Avrupa Sosyal Haklar Sütunu ve bu sütunun yirmi temel ilkesine özel önem verilmektedir.

Ders kapsamında Avrupa Birliği sosyal hukuku, sosyal haklar ile Türkiye’nin Avrupalılaşma süreçleri arasındaki ilişkiler, eğitim ve yaşam boyu öğrenme, fırsat eşitliği, istihdamın desteklenmesi, kadın-erkek eşitliği ve iş-yaşam dengesi gibi konular işlenmektedir. Bu temalar, hukuki ilkeler, kamu politikaları ve toplumsal gerçeklikler arasındaki gerilimler üzerinden değerlendirilmektedir.

Ders ayrıca video-deneme hazırlamaya yönelik bir giriş, saha ziyareti ve yöntem atölyelerini içermektedir. Öğrenciler, Avrupa Sosyal Haklar Sütunu’nun bir veya iki ilkesini seçerek bunları somut bir toplumsal durumla ilişkilendirmekte ve sosyolojik çözümlemelerini bir sentez notu ile video-deneme aracılığıyla sunmaktadır.

Dersin Öğrenme Çıktıları

Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler:

1. Sosyal hakların tarihsel ortaya çıkışını ve sosyal koruma sistemlerinin oluşumundaki rollerini açıklayabilir.
2. Avrupa Sosyal Haklar Sütunu’nun ilkelerini tanımlayabilir ve bu ilkelerin hukuki, siyasal ve toplumsal önemini yorumlayabilir.
3. Avrupa’da ve Türkiye’de sosyal hakların ve toplumsal içerme politikalarının kurumsal çerçevelerini ve uygulanma biçimlerini karşılaştırabilir.
4. Hukuki düzenlemelerde tanınan sosyal haklar, kamu politikaları ve toplumsal gerçeklikler arasındaki farklılıkları uygun sosyolojik kavramlardan yararlanarak eleştirel biçimde analiz edebilir.
5. Avrupa Sosyal Haklar Sütunu’nda yer alan bir veya birkaç sosyal hak ilkesini gündelik yaşamın somut gerçeklikleriyle ilişkilendirerek, ilgili kaynaklardan ve gözlemlerden yararlanan bir sentez notu hazırlayabilir.
6. Avrupa Sosyal Haklar Sütunu’nda yer alan bir veya birkaç sosyal hak ilkesinden ve bu ilkelerin gündelik yaşamdaki somut karşılıklarına ilişkin gözlemlerden hareketle, içerik ve teknik açıdan bir video-deneme hazırlayabilir.

Öğretim Yöntemleri

Ders anlatımı, disiplinlerarası seminerler, yönlendirilmiş okuma ve tartışmalar, karşılaştırmalı vaka analizleri, saha ziyareti, grup çalışmaları ve proje temelli öğrenme.

Öğrencilerin Avrupa Sosyal Haklar Sütunu’nun ilkeleri ile gündelik yaşamın somut gerçeklikleri arasında ilişki kurmalarını sağlayan gözlem ve tartışma etkinlikleri.

Sentez notu hazırlama, video-deneme tasarlama ve üretme süreçlerine yönelik uygulamalı yöntem atölyeleri, grup çalışmaları ve geri bildirim oturumları.

Kaynaklar

Temel belgeler

* Avrupa Parlamentosu, Avrupa Birliği Konseyi ve Avrupa Komisyonu (2017). Socle européen des droits sociaux.
* Avrupa Komisyonu (2021). Plan d’action sur le socle européen des droits sociaux.

Akademik kaynaklar

* Marshall, T. H. (1950). Citizenship and Social Class and Other Essays. Cambridge University Press.
* Castel, Robert (1995). Les métamorphoses de la question sociale. Une chronique du salariat. Fayard.
* Esping-Andersen, Gøsta (1990). The Three Worlds of Welfare Capitalism. Princeton University Press.
* Bourdieu, Pierre (1998). Contre-feux. Propos pour servir à la résistance contre l’invasion néo-libérale. Liber-Raisons d’agir.
* Faure, Edgar ve diğerleri (1972). Apprendre à être. UNESCO.

Ders materyalleri ve veri kaynakları

* Öğretim elemanları tarafından hazırlanan ders notları ve seçilmiş okuma metinleri (recueils de textes).
* Eurostat, Eurofound, Avrupa Komisyonu, TÜİK ve ilgili ulusal ve uluslararası kuruluşların sosyal haklar, istihdam, çalışma koşulları ve toplumsal içerme alanlarındaki raporları ve istatistiksel verileri.

Konu Başlıkları

Değerlendirme Sistemi

Yeterlilik İlişkisi

AKTS - İş Yükü Tablosu