Fikri Haklar

İçerik

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, öğrencilerin Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunun temel kavram, ilke ve kurumlarını öğrenmelerini; eser kavramı, eser türleri, eser sahipliği, eser sahibinin manevi ve mali hakları, bağlantılı haklar, hakların devri ve lisanslanması, koruma süreleri, hakların sınırlandırılması ve hak ihlallerine karşı başvurulabilecek hukuki yollar hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamaktır.
Ders ayrıca öğrencilerin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerini somut olaylara uygulayabilmelerini, mahkeme kararlarını değerlendirebilmelerini ve özellikle teknolojik gelişmelerin Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku üzerindeki etkilerini hukuki açıdan tartışabilmelerini amaçlamaktadır.
Dersin son bölümünde tasarım hukukunun temel kavram ve ilkeleri ele alınarak öğrencilerin tasarım korumasının şartlarını, kapsamını ve hukuki sonuçlarını öğrenmeleri; ayrıca bir tasarımın hem 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hem de şartları mevcutsa 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunabilmesi arasındaki ilişkiyi değerlendirebilmeleri hedeflenmektedir.

Dersin İçeriği

Ders kapsamında öncelikle Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunun temel kavramları ve kaynakları, eser kavramı ve eser türleri, eser sahipliği, birden fazla kişinin eser sahipliği, işlenme ve derleme eserler incelenecektir.
Devamında eser sahibinin manevi ve mali hakları, bu hakların kapsamı ve sınırları, mali haklara ilişkin sözleşme ve tasarruflar, lisans sözleşmeleri ve koruma süreleri ele alınacaktır. Bağlantılı hak sahipleri, meslek birlikleri ve kolektif hak yönetimi ile Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda öngörülen hukuki ve cezai koruma yolları da ders kapsamında incelenecektir.
Dijital teknolojiler ve internet ortamında eserlerin kullanılması, dijital platformlarda telif hakları, yapay zekâ tarafından veya yapay zekâ yardımıyla meydana getirilen ürünlerin eser niteliği ve eser sahipliği gibi güncel sorunlar da ilgili konular çerçevesinde değerlendirilecektir.
Dersin son iki haftasında tasarım hukuku ele alınacaktır. Tasarım kavramı, tasarımın korunma şartları, yenilik ve ayırt edici nitelik, tescilli ve tescilsiz tasarım koruması, tasarım hakkının kapsamı, ihlal ve hükümsüzlük ile tasarım korumasının Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku kapsamında sağlanan korumayla ilişkisi incelenecektir.

Dersin Öğrenme Çıktıları

Dersi başarıyla tamamlayan öğrencilerin;
1- Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunun temel kavramlarını ve hukuki kaynaklarını açıklayabilmesi,
2- Bir fikir ve sanat ürününün FSEK anlamında eser niteliği taşıyıp taşımadığını değerlendirebilmesi,
3- FSEK'te düzenlenen eser türlerini birbirinden ayırabilmesi,
4- Eser sahibi ile mali hakları kullanma yetkisine sahip kişi arasındaki ayrımı ve eser sahipliğine ilişkin temel kuralları açıklayabilmesi,
5- Eser sahibinin manevi ve mali haklarının içeriğini ve kapsamını belirleyebilmesi,
6- Mali hakların devri ve lisanslanmasına ilişkin hukuki işlemleri FSEK hükümleri çerçevesinde değerlendirebilmesi,
7- Eser sahibinin haklarına getirilen sınırlamaları ve koruma sürelerini somut olaylara uygulayabilmesi,
8- Bağlantılı hak sahiplerini ve bu kişilere tanınan hakları belirleyebilmesi,
9- Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda hak ihlallerini tespit ederek hak sahibinin başvurabileceği hukuki koruma yollarını değerlendirebilmesi,
10- Dijital ortam ve yeni teknolojilerin ortaya çıkardığı telif hukuku sorunlarını analiz edebilmesi,
11- Tasarım hukukunun temel kavramlarını ve bir tasarımın korunabilmesi için gerekli şartları açıklayabilmesi,
12- Tescilli ve tescilsiz tasarım korumasını birbirinden ayırabilmesi,
13- Tasarım hakkının koruma kapsamını yenilik, ayırt edici nitelik, bilgilenmiş kullanıcı, genel izlenim ve tasarımcının seçenek özgürlüğü gibi kavramlardan hareketle değerlendirebilmesi,
14- Aynı ürünün hem tasarım hukuku hem de Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku kapsamında korunabileceği durumları analiz edebilmesi
beklenmektedir.

Öğretim Yöntemleri

Ders, teorik anlatım ile uygulamaya yönelik çalışmaların birlikte yürütülmesi esasına dayanmaktadır.
Ders kapsamında;
- teorik ders anlatımı,
- mevzuat incelemesi,
- Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarının incelenmesi,
- karşılaştırmalı hukuk örnekleri,
- Avrupa Birliği Adalet Divanı kararlarının değerlendirilmesi,
- somut olay ve vaka çalışmaları,
- sınıf içi tartışmalar,
- güncel hukuki gelişmelerin incelenmesi
yöntemlerinden yararlanılacaktır.
Tasarım hukuku bölümünde ayrıca somut ürün ve tasarım örnekleri üzerinden yenilik, ayırt edici nitelik ve ihlal değerlendirmeleri yapılacaktır.

Kaynaklar

Kaynaklar
Temel Mevzuat
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun tasarımlara ilişkin hükümleri
Temel Kaynaklar
Ders notları ve güncel bibliyografya.
Ayrıca Ünal Tekinalp, Fikri Haklar; André Bertrand, Le droit d’auteur, Bentley/Sheman, Intellectual Property Law.

Konu Başlıkları

Değerlendirme Sistemi

Yeterlilik İlişkisi

AKTS - İş Yükü Tablosu