Siyasal Partiler

İçerik

Dersin Amacı

Bu ders, siyaset biliminin en köklü inceleme alanlarından birini oluşturan ve disiplin açısından kurucu bir nesne olarak kabul edilen siyasal partileri inceleme konusu olarak almaktadır. Siyasal partiler, siyaset biliminin kuramları ve yöntemleri çerçevesinde, hem siyasal sistemin aslî aktörleri hem de siyasal sistem ile toplum arasında birer “aracı kurum” olarak ele alınacaktır. Bu çözümleme aracılığıyla, temsili rejimlerin işleyişinin daha iyi anlaşılması hedeflenmektedir. Bu amaca ulaşmak için karşılaştırmalı bir yaklaşım benimsenecek ve özellikle son dönemdeki dönüşümlere (popülizm, temsil krizi, dijitalleşme, vb.) odaklanılacaktır.

Dersin İçeriği

Partilerin siyasal sosyolojisini ana hatlarıyla ele alırken, öncelikle partileri siyasal sistem içinde konumlandırmamızı sağlayacak tanımları oluşturmaya ve liberal demokrasinin ayrılmaz bir parçası olan parti olgusunun kökenlerini, tarihçesini, işlevlerini ve geleceğini kavramsallaştırmaya yönelik çalışmaları sunmaya çalışacağız.

Ardından, siyasi partileri birer örgüt olarak "tekil" düzeyde inceleyecek ve örgütlenme biçimlerine dayalı olarak geliştirilmiş çeşitli tipolojileri ortaya koyacağız.

Daha sonra, partileri siyasal proje mantığı ve toplumsal ya da siyasal çatışmalar karşısındaki konumlanışları üzerinden yorumlayarak, siyasi ailelerin sınıflandırılmasına uzanan bir yaklaşım sunacağız.

Son olarak, partilerin birbirleriyle kurdukları ilişkileri ve seçim mekanizmalarıyla olan bağlantılarını çözümlememize olanak tanıyan parti sistemlerini analiz edeceğiz.

Dersin Öğrenme Çıktıları

Bu dersi izleyen ve başarılı olan öğrenci :

1) siyasal partilere ilişkin temel kavramları açıklar,
2) siyasal partileri farklı veçheleriyle tanımlar,
3) siyasal partiyi bir araştırma sahası olarak kavrar ve siyasal parti çalışmalarında başvurulan farklı yaklaşımları ayırdeder,
4) siyasal partilerin siyasal sistemle ve yerel, ulusal ve uluslararası çevreleriyle yürüttükleri ilişkileri algılar,
5) siyasal partilerin resmî ve resmî olmayan söylemlerini çözümler,
6) bir siyasal partinin projesinden ve mevcut siyasal çatışma eksenlerine göre konumundan hareketle, hangi siyasal aileye dahil olduğunu algılar,
7) siyasal partilerin örgütlenme ve seferber etme mantığını kavrar,
8) siyasal partileri örgütsel özelliklerine göre sınıflandırır,
9) yasalar tarafından siyasal partilerin eylemlerine getirilen sınırlandırmaları anlar,
10) belirli bir ülkede siyasal partilerin oluşturduğu sistemin mantığını ve bu sistemin genel anlamda siyasal sistemle kurduğu ilişkileri kavrar,
11) Türkiye’de ve dünyada siyasal parti olgusunun ve siyasal parti sistemlerinin geçirdiği dönüşümleri çözümler,
12) siyasal partilerle liberal demokrasiler arasındaki bağı kurar.

Öğretim Yöntemleri

Derste teorik anlatımlar, okumalar, vaka incelemeleri, metodolojik atölyeler ve dijital araçlar ile platformların kullanıldığı etkileşimli etkinlikler gibi çeşitli öğretim yöntemleri bir arada kullanılacaktır.

Kaynaklar

OFFERLÉ, Michel, « Qu’est-ce qu’un parti politique ? », Les partis politiques, Paris, PUF, coll. « Que Sais-Je ? », 1997.
SEILER, Daniel-Louis, « À quoi servent les partis politiques ? », Les partis politiques, Paris, Armand Colin, 2000, pp. 26-35.
LAPALOMBARA, Joseph & WEINER, Myron, « The Origin and Development of Political Parties » in J. La Palombara et M. Weiner (dir.), Political Parties and Political Development, Princeton, Princeton University Press, 1966, pp. 3-42.
CHARLOT, Jean, « Partis politiques : pour une nouvelle synthèse théorique », in MENY, Yves (dir.), Idéologies, partis politiques et groupes sociaux. Études réunies pour Georges Lavau, Paris, Presses de la FNSP, 1991.
MASSICARD, Élise, « L’étude des partis politiques en Turquie : bilan des travaux et pistes de recherche », Document de travail / prépublication, Juin 2007.
KATZ, Richard S. et MAIR, Peter, « Changing Models of Party Organization and Party Democracy : The Emergence of the Cartel Party », Party Politics, vol. 1, no 5, 1995 (disponible aussi en français).
KATZ, Richard S. et MAIR, Peter, Democracy and the Cartelization of Political Parties, Oxford, Oxford University Press, 2018.
NEUMANN, Sigmund, « The Party of Democratic Integration », in Peter Mair (ed.) The West European Party System, Oxford, Oxford University Press, 1990.
KIRCHHEIMER, Otto, « The Catch-All Party », », in Peter Mair (ed.) The West European Party System, Oxford, Oxford University Press, 1990.
WOLINETZ, Steven B., « Beyond the Catch-All Party : Approaches to the Study of Parties and Party Organization in Contemporary Democracies », in Richard Gunther, José Ramón Montero, Juan Linz (eds.), Political Parties : Old Concepts and New Challenges, Oxford University Press, Oxford, 2002.
GERBAUDO, Paolo, The Digital Party: Political Organisation and Online Democracy, Pluto Press, London, 2019.
BARBERÀ, Oscar, SANDRI, Giulia, CORREA, Patricia, RODRÍGUEZ-TERUEL, Juan, Digital Parties. The Challenges of Online Organisation and Participation, Springer, 2021.
BRÉCHON, Pierre, « Idéologies et partis politiques », Les partis politiques, Paris, Montchrestien, 1999.
SEILER, Daniel-Louis, « Les clivages partisans : typologies multidimensionnelles », Les partis politiques, Paris, Armand Colin, 2000.
LIPSET, Seymour Martin et ROKKAN, Stein, « Cleavage Structures, Party Systems and Voter Alignments », Party Systems and Voter Alignments : Cross-National Perspectives, The Free Press, 1967.
MARDİN, Şerif, « Center-Periphery Relations : A Key to Turkish Politics ? », Daedalus, Vol. 102, No. 1, Post-Traditional Societies (Winter, 1973), pp. 169-190 (disponible aussi en Turc).
AKGÜN, Birol, « « Aspects of Party System Development in Turkey », Turkish Studies, Vol. 1, Spring 2001.
VANER, Semih, « Système partisan, clivages politiques et classes sociales en Turquie (1960-1981). Questions de méthode et esquisse d’analyse », Cahiers d’études sur la Méditerranée orientale et le monde turco-iranien, n° 1, Novembre 1985.
ÖZBUDUN, Ergun, « Changes and continuities in the Turkish Party System », Representation, vol. 42, no 2, 2006.
ÖZBUDUN, Ergun, « From Political Islam to Conservative Democracy : The Case of the Justice and Development Party in Turkey », South European Society and Politics, vol. 11, no 3-4, 2006.
SAYARI, Sabri, « Towards a New Turkish Party System ? », Turkish Studies, vol. 8, no 2, 2007.
ÇARKOĞLU, Ali, « Turkey’s 2011 General Elections : Towards a Dominant Party System ? », Insight Turkey, vol. 13, no 3, 2011.
SARTORI, Giovanni : deux schémas (Typology of Party Systems & Overall Framework) extraits de Parties and Party Systems : Framework for Analysis, Londres, Cambridge University Press, 1976.
BLONDEL, Jean, « Types of Party System », in Peter Mair (ed.), The West European Party System, Oxford, Oxford University Press, 1990.
WOLINETZ, Steven B., « Party Systems and Party System Types », in Richard S. Katz and William Crotty (eds.), Handbook of Party Politics, Sage Publications, 2006.
MAIR, Peter, « Party System Change », in Richard S. Katz and William Crotty (eds.), Handbook of Party Politics, Sage Publications, 2006.
DOWNS, Anthony, « An Economic Theory of Political Action in a Democracy », The Journal of Political Economy, Vol. 65, No. 2. (Apr. 1957), pp. 135-150.
DOWNS, Anthony, An Economic Theory of Democracy, Boston: Addison Wesley, 1957.
LYTVYN, V. S., ROMANYUK, A. S., « Essence and Relevance of “Small” Parties: Problems of Conceptualisation », Politické Vedy. Vol. 26, no. 2, pp. 75-113.
WAGNER, Markus, « Niche parties and political competition », in Neil Carter, Daniel Keith, Gyda M. Sindre and Sofia Vasilopoulou (eds.), The Routledge Handbook of Political Parties, 2023, pp. 221-231.
MAIR, Peter, « Democracy Beyond Parties », Center for the Study of Democracy (University of California, Irvine), 2005.
MAIR, Peter, Ruling the Void: The Hollowing of Western Democracy, London: Verso, 2013.
MARTIN, P. (2018). Crise mondiale et systèmes partisans. Presses de Sciences Po. https://doi.org/10.3917/scpo.marti.2018.01.
POGUNTKE, Thomas and HOFMEISTER, Wilhelm (eds), Political Parties and the Crisis of Democracy: Organization, Resilience, and Reform (Oxford, 2024; online edn, Oxford Academic, 22 Aug. 2024), https://doi.org/10.1093/oso/9780198888734.001.0001

Konu Başlıkları

Değerlendirme Sistemi

Yeterlilik İlişkisi

AKTS - İş Yükü Tablosu