-Geleneksel "fiziksel ergonomi" yaklaşımının ötesine geçerek; bilişsel mühendislik, arayüz tasarımı, otomasyon güvenliği ve insan-robot işbirliği (cobot) gibi konularda, sistemleri insan kapasitesi ve kısıtlarına uygun (kullanıcı merkezli) şekilde tasarlama becerisi kazandırmak.
-o Hafta 1: Mühendislik Psikolojisine Giriş: İnsan-Makine Etkileşimi (HCI) nedir? Fiziksel vs. Bilişsel ergonomi.
o Hafta 2: İnsanın bilgi işleme modeli: Algı, dikkat kısıtları, kısa/uzun süreli hafıza ve zihinsel iş yükü.
o Hafta 3: Kullanıcı Merkezli Tasarım (UCD) yaşam döngüsü: İhtiyaç analizi ve kullanıcı personaları oluşturma.
o Hafta 4: Arayüz (UI) tasarımı prensipleri: Gestalt ilkeleri, görsel hiyerarşi ve Affordance (sağlarlık) kavramı.
o Hafta 5: Bilgi Mimarisi ve Düşük/Yüksek çözünürlüklü prototipleme (Wireframing).
o Hafta 6: Kullanılabilirlik (Usability) değerlendirme yöntemleri: Bulgusal analiz (Heuristic evaluation) ve kognitif yürüyüş.
o Hafta 7: Ara Sınav.
o Hafta 8: Kullanıcı testleri metodolojisi: Göz izleme (Eye-tracking), A/B testleri ve metriklerin analizi.
o Hafta 9: Giyilebilir Teknolojiler (Wearables): Endüstride fizyolojik veri takibi ve haptik (dokunsal) geri bildirim sistemleri.
o Hafta 10: Sanal, Artırılmış ve Karma Gerçeklik (VR/AR/MR) uygulamaları: Üretim ve bakım talimatlarının arayüzleştirilmesi.
o Hafta 11: İnsan-Robot Etkileşimine (HRI) Giriş: Cobot'lar (İşbirlikçi robotlar) ve endüstriyel entegrasyonu.
o Hafta 12: Otonom sistemlerde psikolojik faktörler: Makineye güven (Trust in automation), rehavet ve aşırı güven riski.
o Hafta 13: İnsansı robotlar ve sosyal arayüzler: İletişim, mimik ve duygu durumlarının kurgulanması.
o Hafta 14: Sistem Güvenliği ve İnsan Hatası: Hata sınıflandırması (Slips, lapses, mistakes) ve güvenlik bariyerlerinin tasarımı.
o İnsan hafızası, algısı ve bilgi işleme kapasitelerini arayüz tasarımı ilkelerine (HCI) dönüştürebilme.
o Endüstriyel yazılımlar ve kontrol panelleri için Kullanıcı Deneyimi (UX) testleri ve bulgusal (heuristic) değerlendirmeler yapabilme.
o Giyilebilir teknolojiler ve Artırılmış Gerçeklik (AR) sistemlerinin endüstriyel kullanımlarını modelleyebilme.
o İnsansı robotlar, cobot'lar ve otonom sistemlerle etkileşimde güvenlik, güven (trust) ve hata analizi senaryoları kurgulayabilme.
Ders Kitabı: Preece, J., Rogers, Y., & Sharp, H. (2019). Interaction Design: Beyond Human-Computer Interaction (5th Ed.). Wiley.
Yardımcı Kaynak: Wickens, C. D., et al. (2015). An Introduction to Human Factors Engineering (2nd Ed.). Pearson.
| Hafta | Konu Başlıkları |
|---|---|
| 1 | o Hafta 1: Mühendislik Psikolojisine Giriş: İnsan-Makine Etkileşimi (HCI) nedir? Fiziksel vs. Bilişsel ergonomi. |
| 2 | o Hafta 2: İnsanın bilgi işleme modeli: Algı, dikkat kısıtları, kısa/uzun süreli hafıza ve zihinsel iş yükü. |
| 3 | o Hafta 3: Kullanıcı Merkezli Tasarım (UCD) yaşam döngüsü: İhtiyaç analizi ve kullanıcı personaları oluşturma. |
| 4 | o Hafta 4: Arayüz (UI) tasarımı prensipleri: Gestalt ilkeleri, görsel hiyerarşi ve Affordance (sağlarlık) kavramı. |
| 5 | o Hafta 5: Bilgi Mimarisi ve Düşük/Yüksek çözünürlüklü prototipleme (Wireframing). |
| 6 | o Hafta 6: Kullanılabilirlik (Usability) değerlendirme yöntemleri: Bulgusal analiz (Heuristic evaluation) ve kognitif yürüyüş. |
| 7 | o Hafta 7: Ara Sınav. |
| 8 | o Hafta 8: Kullanıcı testleri metodolojisi: Göz izleme (Eye-tracking), A/B testleri ve metriklerin analizi. |
| 9 | o Hafta 9: Giyilebilir Teknolojiler (Wearables): Endüstride fizyolojik veri takibi ve haptik (dokunsal) geri bildirim sistemleri. |
| 10 | o Hafta 10: Sanal, Artırılmış ve Karma Gerçeklik (VR/AR/MR) uygulamaları: Üretim ve bakım talimatlarının arayüzleştirilmesi. |
| 11 | o Hafta 11: İnsan-Robot Etkileşimine (HRI) Giriş: Cobot'lar (İşbirlikçi robotlar) ve endüstriyel entegrasyonu. |
| 12 | o Hafta 12: Otonom sistemlerde psikolojik faktörler: Makineye güven (Trust in automation), rehavet ve aşırı güven riski. |
| 13 | o Hafta 13: İnsansı robotlar ve sosyal arayüzler: İletişim, mimik ve duygu durumlarının kurgulanması. |
| 14 | o Hafta 14: Sistem Güvenliği ve İnsan Hatası: Hata sınıflandırması (Slips, lapses, mistakes) ve güvenlik bariyerlerinin tasarımı. |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 60 |
| Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 40 |
| Toplam | 2 | 100 |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Ödevler | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 30 |
| Proje | 1 | 30 |
| Laboratuar | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 |
| Toplam | 2 | 60 |
| Numara | Program Yeterlilikleri | Puan | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 | Matematik, fen ve mühendislik bilimleri konularında yeterli bilgi birikimi | X | ||||
| 4 | Karmaşık bir üretim veya hizmet sistemini, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi ve değişken kısıtlar ve koşullar altında, performans boyutlarını iyileştirmeye yönelik tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi | X | ||||
| 7 | Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde ve farklı rollerde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi | X | ||||
| 8 | Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az iki yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi | X | ||||
| Etkinlikler | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Çalışma Süresi | 13 | 2 | 26 |
| Ödevler | 0 | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 6 | 6 |
| Proje | 1 | 10 | 10 |
| Laboratuar | 0 | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 | 0 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 12 | 12 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Ts Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü | 96 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 | 3.84 | ||
| Dersin AKTS Kredisi | 4 | ||