Sosyoloji Lisans Programı

Toplumsal Hareketler Sosyolojisi(SOC467)

Ders Kodu Dersin Adı Yarıyıl Teori Uygulama Lab Kredisi AKTS
SOC467 Toplumsal Hareketler Sosyolojisi 8 3 0 0 3 6
Ön Koşul
Derse Kabul Koşulları
Dersin Dili Fransızca
Türü Seçmeli
Dersin Düzeyi Lisans
Dersi Veren(ler) Buket TÜRKMEN elizemestan@gmail.com (Email)
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı Bu dersin amacı, toplumsal hareketleri sosyolojik kuramlar ve karşılaştırmalı analizler ışığında inceleyerek öğrencilerin kolektif eylem dinamiklerini, siyasal çatışma süreçlerini ve toplumsal değişim mekanizmalarını anlamalarını sağlamaktır. Ders, toplumsal hareketlerin tarihsel ve kuramsal yaklaşımlarını ele alırken, aktörlerin motivasyonları, siyasal fırsat yapıları, eylem repertuarları, duyguların rolü ve ağ ilişkileri gibi temel kavramları tartışmayı hedefler. Ayrıca çağdaş hareketler (alterküreselleşme, feminist hareketler vb.) üzerinden teorik çerçevelerin güncel toplumsal süreçlere uygulanması amaçlanmaktadır.
İçerik Bu ders, ogrencilere, ‘toplumsal hareket’in bir tanimini sunmayi ve her ogrencinin kendi analiz nesnesine uyacak sosyolojik yontemleri edindirmeyi amaçlamaktadir. Ders kapsaminda, çok sayida kolektif eylemin tarihinden hareketle, baglilik/adanmislik (angajman) kavramina yuklenen farkli anlamlari ve militanliga varan kimlik insa biçimlerini çozumlemeye çalisacagiz. Ayni zamanda, toplumsal hareketlerin, eylemlerini savunmak için basvurduklari kaynak ve stratejileri de ele alacagiz. Kisacasi, toplumsal çatismanin dogasini ve dinamigini anlamaya çalisacak; bu çatismanin, kamu politikalarinda yeni konu basliklarinin açilmasina ve yeni birlik/topluluk biçimlerinin dogmasina ne olçude izin verdigini sorgulayacagiz.
Dersin Öğrenme Çıktıları Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler:
-Toplumsal hareketler sosyolojisinin temel kavramlarını ve kuramsal yaklaşımlarını açıklayabilir.
-Farklı teorik perspektifleri (çatışma siyaseti, aktör yaklaşımı, kültürel yaklaşımlar vb.) karşılaştırabilir.
-Toplumsal hareketlerin ortaya çıkış koşullarını ve gelişim dinamiklerini analiz edebilir.
-Kolektif eyleme katılımı etkileyen faktörleri (duygular, ağlar, fırsat yapıları vb.) değerlendirebilir.
-Güncel toplumsal hareketleri teorik çerçeveler kullanarak yorumlayabilir.
-Akademik metinleri eleştirel biçimde okuyup tartışabilir.
Öğretim Yöntemleri Ders anlatımı
Metin tartışmaları ve seminer formatında analiz
Video analizleri
Grup tartışmaları
Vaka analizi (çağdaş hareket örnekleri üzerinden)
Eleştirel okuma ve tartışma
Kaynaklar TEMEL KAYNAKLAR
Neveu, Eric. Sociologie des mouvements sociaux. Paris: La Découverte, 2019.
Fillieule, Olivier. « De l’objet de la définition à la définition de l’objet. De quoi traite finalement la sociologie des mouvements sociaux ? » Politique et Sociétés, vol. 28, no 1, 2009, s. 15-36.
Touraine, Alain. La voix et le regard. Paris: Éditions du Seuil, 1978.
Tilly, Charles ve Tarrow, Sidney. Politiques du conflit. Paris: Presses de Sciences Po, 2015.
Fillieule, Olivier ve Mathieu, Lilian. « Structure des opportunités politiques ». İçinde: Fillieule, Olivier vd. (der.), Dictionnaire des mouvements sociaux. Paris: Presses de Sciences Po, 2009.
Della Porta, Donatella ve Diani, Mario. Social Movements: An Introduction. Oxford: Blackwell Publishing, 2006.
Goodwin, Jeff; Jasper, James M.; Polletta, Francesca. « Introduction: Why Emotions Matter ». İçinde: Passionate Politics: Emotions and Social Movements. Chicago: University of Chicago Press, 2001.

YARDIMCI KAYNAKLAR
Della Porta, Donatella. « La démocratie en mouvement. Les manifestants du Forum social européen : des liens aux réseaux ». Politix, vol. 17, no 68, 2004, s. 49-77.
Baykan, B. G. ve Lellandais, G. E. « Regards croisés sur le mouvement turc et le mouvement altermondialiste : une culture politique en construction ». Revue Internationale des Sciences Sociales (RISS), no 182, 2004.
Pleyers, Geoffrey. « Engagement and relationship to self among young alteractivists ». Agora débats/jeunesses, no 72, 2016, s. 107-122.
Della Porta, Donatella ve Reiter, Herbert. « Les mesures policières face aux mouvements altermondialistes ». İçinde: Mondialisation des résistances. L’état des luttes. Paris: Éditions Syllepse, 2004.
Scott, James C. « Infra-politiques des groupes subalternes ». Vacarme, no 36, 2006.
Gibson-Graham, J. K. « The Violence of Development: Two Political Imaginaries ». Development, vol. 47, no 1, 2004, s. 27-34.
Küçük, Bermal. « Günümüz Türkiye’sinde feminist politikanın ve öznellik biçimlerinin dönüşümü ». Çatlak Zemin, 20 Ocak 2023.
Ders İçeriğini Yazdır
Teori Konu Başlıkları
Hafta Konu Başlıkları
1 Toplumsal hareketleri neden ve nasil ele almali?
2 Toplumsal hareketin dogasi: ekonomi paradigmasi
3 Yeni toplumsal hareketler: kimlik paradigmasi
4 Tarihsel eylemliliklerin sosyolojisi: çevreci hareket/ekoloji ve feminizm
5 'Yeni Dunyacilik' (altermondializm) I : toplumsal hareketlerin ulusasirilasmasi
6 'Yeni Dunyacilik' (altermondializm) II : kuresellesmis bir angajmanin sosyografisi
7 Toplumsal hareketleri iliskisellik açisindan dusunmek? Toplumsal duygular/coskular
8 Siddet
9 Toplumsal eylemlilikler ve siyasi sistemler
10 Toplumsal hareketlerin simgesel insasi
11 Toplumsal hareket ve toplumsal duzen: anomik olanin iyiye kullanimi
12 Arap Bahari: bir facebook devrimi mi?
13 Fransa'daki ve dunyadaki yeni toplumsal hareketlerin biçim ve turleri
14 "Ag" kavrami: eylemleri analiz etmek için bir araç mi?
Uygulama Konu Başlıkları
Hafta Konu Başlıkları
Başarı Notuna Etki Oranları
  Sayı Katkı Payı
Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı 1 40
Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı 1 60
Toplam 2 100
Yarıyıl İçi Çalışmaları
  Sayı Katkı Payı
Ödevler 0 0
Sunum 0 0
Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) 1 40
Proje 0 0
Laboratuar 0 0
Diğer Uygulamalar 0 0
Kısa Sınavlar 0 0
Dönem Ödevi / Projesi 0 0
Portfolyo Çalışmaları 0 0
Raporlar 0 0
Öğrenme Günlükleri 0 0
Bitirme Tezi/Projesi 0 0
Seminer 0 0
Diğer 0 0
Toplam 1 40
Numara Program Yeterlilikleri Puan
1 2 3 4 5
1 Mezun olan öğrenci hem sosyolojide hem de ilgili sosyal bilim alanlarındaki kuramsal perspektifleri tanımlayabilir ve değerlendirebilir. X
2 Mezun olan öğrenci temel kuramsal çözümlemeleri ve sosyolojik kavramları kendi araştırma alanında kullanabilir. X
3 Mezun olan öğrenci sosyolojik perspektif ve akıl yürütmeyi, toplumsal ve tarihsel olgulara eklemleyebilir; toplumsal ve tarihsel meseleleri sosyolojik bir gözle yorumlayabilir. X
4 Mezun olan öğrenci sosyoloji ve ilgili araştırma alanlarındaki klasik ve çağdaş araştırmaları ve bilgi üretimini takip edebilir ve değerlendirebilir. X
5 Mezun olan öğrenci sosyolojik bir araştırmayı uygun kuramsal çatı ve ampirik yöntemlerle tasarlayabilir ve yürütebilir. X
6 Mezun olan öğrenci araştırma sorularıyla ampirik bulguları ilişkilendiren yazılı bir araştırma raporu üretebilir. X
7 Mezun olan öğrenci hem niteliksel hem niceliksel yöntemleri uygun şekilde kullanabilir. X
8 Mezun olan öğrenci veri işlemek ve çözümlemek için gerekli istatistik yazılım programlarından uygun şekilde faydalanabilir. X
9 Mezun olan öğrenci sosyoloji ve ilgili alanlardaki kuramsal ve ampirik bilgi üretimini eleştirel bir şekilde değerlendirebilir. X
10 Mezun olan öğrenci Türkçe, Fransızca ve İngilizce’de yapılan bilimsel üretimi takip edebilir. X
11 Mezun olan öğrenci sosyolojiyi geniş bir sosyal bilim çerçevesiyle bütünleştiren disiplinlerarası ve karşılaştırmalı bir bakış açısı geliştirebilir. X
12 Mezun olan öğrenci Türkiye’nin tarihini ve modernleşmesini sosyolojik sonuçları itibarıyla ve dünya tarihi çerçevesinde yorumlayabilir. X
13 Mezun olan öğrenci toplumsal eşitsizliklerin ve ayrımcılıkların neden olduğu sorunlara olası çözümler üretmek için siyasal ve toplumsal süreçlere müdahil olabilir. X
14 Mezun olan öğrenci sosyolog olarak olduğu gibi, araştırmacı olarak da konumu hakkında düşünümsel bir bakış açısı geliştirebilir. X
Etkinlikler Sayı Süre Toplam İş Yükü
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Çalışma Süresi 14 3 42
Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) 1 10 10
Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) 1 20 20
Toplam İş Yükü 114
Toplam İş Yükü / 25 4.56
Dersin AKTS Kredisi 5
Scroll to Top