DERS BİLGİ PAKETİ · PHIL 783

Organon Kategoriler III

Seçmeli · Fransızca
AKTS
8
Yerel Kredi
3
Teori + Uygulama + Lab
3 + 0 + 0
Dersin Düzeyi
Doktora
Ön Koşul
-
Yarıyıl
1

İçerik

Dersin Amacı

Kategoriler’de ele alınan cevhere, nicelik, nitelik, yer, zaman, fiil/infial’in Fizik, Oluş ve Bozuluş Üzerine eserlerindeki karşılıklarını araştırmak.

Dersin İçeriği

Ders, Kategoriler çerçevesinde Fizik eserinde anlatılan değişim (metabolê), hareket (kinesis) ve doğal olanı inceler. Öne çıkan konular arasında; Kategoriler 5’teki altta-yatan (hypokeimenon) olarak birincil cevher ile Fizik I’deki fiziksel değişimin ilkelerinin (madde, form, sûret, yoksunluk) karşılaştırılması; yer (topos) ve zamanın (chronos) fiziksel süreklilikle analizi; ve Kategoriler 14’teki altı hareket türü ile Fizik V’teki üç fiziksel hareket türünün karşılaştırılması yer alır.

Dersin Öğrenme Çıktıları

Ana Öğrenme Çıktıları:
o Altta-yatana dair: Kategoriler’deki birincil cevherin fiziksel oluş, bozuluş ve başkalaşım süreçlerinde nasıl temel altta-yatan (hypokeimenon) olarak alındığını analiz edebilme.
o Fiziksel olana dair: Yer (topos), zaman (chronos) ve sürekliliği (syneches) hem organon hem de doğa üzerine olan metinlere müracaatla açıklayabilme.
o Metinler hakkında: Mantık eserlerindeki altılı hareket sınıflandırması ile doğa felsefesindeki daraltılmış üçlü hareket sınıflandırması (nicelik, nitelik, mekan) arasındaki yöntemsel kaymayı değerlendirebilme.

Öğretim Yöntemleri

Ders ve seminer.

Konu Başlıkları

Teori Konu Başlıkları
Hafta Konu Başlıkları
1 Kategoriler 5 ve Fizik I.1–2 – Alttα-yatan (ὑποκείμενον) olarak cevher (οὐσία): Kategoriler’de değişmeyen altta-yatan olarak cevher; Fizik I’de doğanın ilkeleri (form, sûret, yoksunluk, altta-yatan).
2 Kategoriler 5 (2b15–3a5) ve Fizik II.1 – Cevher ve doğa (φύσις): Bir altta-yatanda olmayan olarak birincil cevher ve Fizik II.1’deki hareket ilkesi olarak doğa.
3 Kategoriler 6 ve Fizik III.1–3 – Nicelik (ποσόν) ve süreklilik (συνεχές): Kategoriler’de çizgi, yüzey ve cisim; Fizik III’teki kuvve sonsuzluk ve süreklilik..
4 Kategoriler 9 (Nerede (ποῦ) ve Fizik IV.1–5 – Yer (τοπός): Kategoriler’de "nerede?" (ποῦ;) sorusu, Fizik IV’te "kuşatanın sınırı" olarak yer (topos).
5 Kategoriler 9 (Ne zaman (ποτέ)) ve Fizik IV.10–14 – Zaman (χρόνος) ve sayı (ἀριθμός): Kategoriler’deki "ne zaman?" (ποτέ;) sorusu. Fizik IV’te "öncesi ve sonrasına göre hareketin sayısı" olarak zaman.
6 Kategoriler 8 ve Fizik V.2 – Nitelik (ποιόν) değişimi: Başkalaşım (ἀλλοίωσις): Nitelikteki değişimler. Fizik V.2’de cevherde hareket olamayacağı, hareketin yalnızca nitelik, nicelik ve yer itibarıyle olabileceği tezi.
7 Ara Değerlendirme: Pasaj karşılaştırma semineri (Kategoriler 14 vs. Fizik V.1) : Kategoriler’deki altı hareket türü ile Fizik V’teki daraltılmış üç hareket türünün (nitelik, nicelik, yer) metinsel çelişkilerini/uyumunu inceleme.
8 Kategoriler 11 ve Fizik II.3–6 – Zıdd (ἐναντίος) ve neden (αἰτία) : Doğal olandaki zıddlar. Fizik II’deki dört neden (maddi, formel, fail, gai) ile Kategoriler’deki durum/mizaç.
9 Kategoriler 9 (Fiil/infial (ποιείν/πάσχειν) ve Fizik VIII.4–5 – Fail ve münfail hareket ettirici : Fiil ve infial kategorileri. Fizik VIII’de "her hareket eden başka bir şey tarafından hareket ettirilir" ilkesi.
10 Kategoriler 12 (Önce (πρότερα)) ve Fizik VIII.7 – Hareket (κίνησις) türleri arasında yer değiştirmenin (κίνησις κατὰ τόπον/φορά ) önceliği: Doğal öncelik (Kategoriler 14b11). Fizik VIII’de yer değiştirme hareketinin olmak ve zaman bakımından diğer tüm hareketlerden önce olması.
11 Kategoriler 10 (Yoksunluk (στέρησις)) ve Fizik I.7–9 – Yoksunluktan Oluş: Yoksunluk (στέρησις) ve sahip olma (ἕξις). Fizik I’de yoksunluğun bağımsız bir ilke değil, arızi bir oluş ilkesi olarak ele alınması.
12 Kategoriler 5 (Cevherin derecesizliği) ve Fizik VI.1–10 – Değişimin (μεταβολή) kesintisizliği: Cevherin azı çoğunun olmaması (δοκεῖ δὲ ἡ οὐσία οὐκ ἐπιδέχεσθαι τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον·). Fizik VI’da değişimin anlık değil, parçalanabilir zaman aralıklarında gerçekleşmesi.
13 Kategoriler 14 ve Oluş ve Bozuluş Üzerine (Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς) I.3 – Cevherin değişimi (oluş/bozuluş (γένεσις/φθορά)). καθ' αὑτό ve ilineksel (κατὰ συμβεβηκός) değişim (başkalaşım/büyüme).
14 Sentez: Kategoriler ve doğa felsefesi – Mantıksal kategoriler ve doğal olanın sınırları ve imkanları.

Değerlendirme Sistemi

Başarı Notuna Etki Oranları
Etkinlikler Sayı Katkı Payı
Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı 1 20
Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı 1 80
Toplam 2 100
Yarıyıl İçi Çalışmaları
Etkinlikler Sayı Katkı Payı
Ödevler 0 0
Sunum 1 20
Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) 0 0
Proje 0 0
Laboratuar 0 0
Diğer Uygulamalar 0 0
Kısa Sınavlar 0 0
Dönem Ödevi / Projesi 0 0
Portfolyo Çalışmaları 0 0
Raporlar 0 0
Öğrenme Günlükleri 0 0
Bitirme Tezi/Projesi 0 0
Seminer 0 0
Diğer 0 0
Bütünleme 0 0
Toplam 1 20

Yeterlilik İlişkisi

Numara Program Yeterlilikleri Puan
1 2 3 4 5
1 Felsefe programlarında, çeşitli felsefe alanlarında ders verebilir. X
2 Felsefi tema ve problematiklerle ilgili olarak birincil ve ikincil kaynakları kullanarak derinlikli yorumlar yapabilir. X
3 Güncel felsefi tartışmalara katkıda bulunabilir. X
4 Felsefe çalışmaları yönetebilir. X
5 Kendi felsefi çalışmalarını sürdürürken gerekli kaynaklara erişime dair bilgisi tamdır. X

AKTS - İş Yükü Tablosu

Etkinlikler Sayı Süre Toplam İş Yükü
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Çalışma Süresi 14 5 70
Ödevler 0 0 0
Sunum 1 38 38
Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) 0 0 0
Proje 0 0 0
Laboratuar 0 0 0
Diğer Uygulamalar 0 0 0
Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) 1 50 50
Kısa Sınavlar 0 0 0
Dönem Ödevi / Projesi 0 0 0
Portfolyo Çalışmaları 0 0 0
Raporlar 0 0 0
Öğrenme Günlükleri 0 0 0
Bitirme Tezi/Projesi 0 0 0
Seminer 0 0 0
Diğer 0 0 0
Bütünleme 0 0 0
Ts Yıl Sonu 0 0 0
Hazırlık Yıl Sonu 0 0 0
Hazırlık Bütünleme 0 0 0
Toplam İş Yükü 200
Toplam İş Yükü / 25 8.00
Dersin AKTS Kredisi 8