İçerik
Dersin Amacı
Öğrencilere denizcilik ve gemi makineleri mühendisliğinde kullanılan standart teknik resim kural ve ilkelerini kavratmak, ikiboyutlu (2D) ve temel üçboyutlu (3D) bilgisayar destekli tasarım (CAD) yazılımlarını pratik düzeyde kullanabilme yeteneği kazandırmaktır. Ayrıca gemi makine aksamları, boru devreleri ve sistem şemalarını uluslararası standartlara (ISO, IMO, DIN) uygun olarak çizme, okuma ve yorumlama becerisi kazandırmaktır.
Dersin İçeriği
Teknik Resime Giriş, CAD Arayüzü, Çizim Ortamı Ayarları, Koordinat Sistemleri
Temel Çizim Komutları (Line, Circle, Arc, Polyline, Rectangle) ve Çizim Yardımcıları (Snap, Grid, Ortho)
Düzenleme (Modify) Komutları (Move, Copy, Offset, Trim, Extend, Rotate, Mirror, Array)
Katman (Layer) Yönetimi, Çizgi Tipleri, Çizgi Kalınlıkları ve Renk Standartları
İki Boyutlu Geometric Çizimler ve İzdüşüm Yöntemleri (Birinci ve Üçüncü Açı İzdüşümleri)
Görünüş Çıkarma, Kesit Alma Yöntemleri (Tam Kesit, Yarım Kesit, Kademeli Kesit) ve Tarama (Hatch)
Ölçülendirme Standartları, Ölçü Stilleri Oluşturma, Toleranslar ve Yüzey İşleme İşaretleri
Makine Elemanlarının Çizimi I: Civata, Somun, Saplama, Kama ve Yiv/Set Detayları
Makine Elemanlarının Çizimi II: Miller, Rulmanlar, Dişli Çarklar ve Kasnaklar
Gemi Boru Devre Şemaları, Semboller, Valfler ve P&ID (Piping and Instrumentation Diagram) Çizimleri
Blok (Block) Oluşturma, Öznitelikler (Attribute) ve Standart Parça Kütüphanesi Kullanımı
Temel 3D Modelleme İlkeleri (Extrude, Revolve, Boolean İşlemleri) ve Katı Model Oluşturma
Pafta Düzeni (Layout), Ölçeklendirme, Antet Oluşturma ve Yazdırma/Çıktı Alma (Plotting/PDF)
Dersin Öğrenme Çıktıları
Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler:
Bilgisayar destekli tasarım (CAD) yazılımlarının arayüzünü, çizim/düzenleme komutlarını ve katman yönetimini yetkin bir şekilde kullanır.
Makine parçalarının teknik resim standartlarına (ISO) uygun olarak görünüşlerini çıkarır ve kesitlerini alır.
Çizimler üzerinde uluslararası kurallara uygun ölçülendirme, yüzey işleme ve geometrik tolerans gösterimlerini uygular.
Gemi makine dairesinde bulunan temel mekanik parçaların (mil, rulman, dişli, valf vb.) detay ve montaj resimlerini çizer.
Gemi boru devre şemalarını ve sembollerini okur, CAD ortamında standartlara uygun olarak çizer.
Hazırlanan teknik çizimleri ölçekli olarak antetli paftalara aktarır ve baskı/çıktı süreçlerini yönetir.
Öğretim Yöntemleri
Ders, bilgisayar laboratuvarında doğrudan pratik çizim uygulamaları ve proje temelli bir yaklaşımla yürütülmektedir:
Yüz Yüze Teorik Anlatım (Lecturing): Teknik resim kuralları, ISO standartları ve CAD komutlarının çalışma mantığının anlatımı.
Laboratuvarda Canlı Uygulama (Hands-on Lab Demonstration): Öğretim elemanının projeksiyon/ekran üzerinden komutları göstererek eşzamanlı olarak öğrencilere çizim yaptırması.
Uygulamalı Çizim Çalışmaları (Classroom Exercises): Öğrencilerin ders esnasında verilen teknik resim taslaklarını CAD yazılımında bireysel olarak çizmesi.
Proje ve Ödev Çalışmaları (Term Assignments): Öğrencilere verilen kompleks bir makine parçası veya gemi boru devresi şemasının komple montaj ve detay çiziminin hazırlanması.
Ters Çevrilmiş Sınıf / Video Ders Destekleri: CAD komutları ve uygulama videolarının ders öncesi/sonrası pratik yapılması amacıyla paylaşılması.
Kaynaklar
Bağcı, M. (2018). AutoCAD ile Bilgisayar Destekli Teknik Resim. Birsen Yayınevi.
Şen, İ. Z., & Özçilingir, N. (2016). Makine Teknik Resmi. Değerli Yayınları.
Yarwood, A. (2015). Introduction to AutoCAD 2D and 3D. Routledge.
ISO 128 (Technical drawings — General principles of presentation).
IMO / STCW Code Section A-III/1 (Technical Drawing Knowledge for Marine Engineers).
Taylor, D. A. (1996). Marine Engineering Practice Diagrams. Butterworth-Heinemann.
Konu Başlıkları
Değerlendirme Sistemi
Yeterlilik İlişkisi
AKTS - İş Yükü Tablosu