Dilbilime Giriş
İçerik
Dersin Amacı
Dil incelemeleri konusunda döneme damgasını vuran çağdaş kuramcıları ve kuramları tanıtmak, bu daldaki temel kavramları işlevleriyle örneklendirerek tanımlamak, öğrencinin hem kendi dil öğrenme sürecini, hem de dil öğretme evresini bilinçle değerlendirmesine yarayacak temel bilgileri vermek; dilbilimi, dil ile ilgilenen öteki bilim dallarından ayıran özellikleriyle tanıtmak ve bu çağdaş bilim dalının uygulama alanlarını göstermek.
Dersin İçeriği
Dilbilimin temel kavram ve ilkeleri. Kuramlar, kuramcılar. Dilbilimin Dalları; Dilbilim Akımları; Dil, Söz, Söylem, Anlam ve İletişim olguları.
Dersin Öğrenme Çıktıları
Dilbilimin temel kavram ve ilkeleri hakkında farkındalık kazandırılması
Dil bilinci ve dil duygusunun güçlendirilmesi
Dilbilimin Göstergebilim ve Çeviribilim gibi ortak paydası bulunan alanlarla kavramsal ilişkisinin algılanması
Türkçe ve Fransızca Dilbilim Terimlerini kullanma becerileri
Farklı dillerin özellikleri konusunda farkındalık kazandırılması
Öğretim Yöntemleri
Ders yürütücüsünü power point slayt gösterisi eşliğinde ders sunumu
Bilgiyi derinleştirmek için soru- cevap yönteminden yararlanılması
Her oturumda bir sonraki oturum için okuma verilmesi, ilgili derste bu okumalar üzerinden sözlü değerlendirme yapılması
Her oturumun başında bir önceki oturumun içeriğinin kısaca özetlenmesi
Her oturumun sonunda ders içeriğinin ana hatlarıyla özetlenmesi
Dilbilim terimlerinin hem Fransızca hem de Türkçe olarak edinilmesi
Kaynaklar
• Bayrav, 1998, Yapısal Dilbilimi, Multilingual.
• Dortier (Éd.), 2001, Le langage, Sciences Humaines Éditions.
• Ducrot & Todorov, 1972, Dictionnaire encyclopédique des sciences du langage, Éditions du Seuil.
• Garric, 2007, Introduction à la linguistique, Hachette Supérieur.
• Martinet, 2013 (4e et 5e éditions), Éléments de linguistique générale, Armand Collin.
• Moeschler & Auchlin, 2023, Introduction à la linguistique contemporain, Armand Colin, 4e édition.
• Mounin, 1968, Clefs pour la linguistique, Éditions Seghers.
• Öztürk Kasar, 2009, Introduction à la linguistique pour les futurs traducteurs, Multilingual.
• Rastier (Éd.), 2013, De l’essence double du langage et le renouveau du saussurisme.
• Schott-Bourget, 1994, Approches de la linguistique, Nathan Université.
• Tournadre, 2014, Le prisme des langues, L’Asiathèque.
• Vardar (Ed.), 1999, Yirminci Yüzyıl Dilbilimi, Multilingual.
• Vardar, 2001, Dilbilimin Temek Kavram ve İlkeleri, Multilingual.
• Yücel, 2005, Yapısalcılık, Can Yayınları.
Konu Başlıkları
| Hafta | Konu Başlıkları |
|---|---|
| 1 | Dilbilim nedir? Dilbilimin doğuşu. Saussure. |
| 2 | Saussure öncesi ve sonrası dilbilim. Modern/Genel Dilbilimin özellikleri |
| 3 | Saussure Dilbiliminin Temel Kavramları: Dilyetisi/Dil; Eşsüremlilik/Artsüremlilik; Dil/Söz; Dizge kavramı, dizimsel ve dizisel bağıntılar |
| 4 | Sözlü ve Yazılı Dil; Dilbilimde Yapısalcılık, yapı kavramı ve yapısalcılık akımı; Gösterge, oluşturucuları ve göstergelerin sınıflandırılması; Anlam, anlamlama ve değer kavramları |
| 5 | Dilbilimin dalları ve inceleme alanları; Cenevre, Prag ve Kopenhag Dilbilim Okulları |
| 6 | Dağıtımcılık (Amerikan Yapısalcı Dilbilimi); Martinet ve İşlevsel Dilbilim-1 |
| 7 | Martinet ve İşlevsel Dilbilim-2 |
| 8 | Arasınav |
| 9 | Benveniste ve Sözceleme Dilbilimi |
| 10 | Mel’cuk, Anlam-Betik Dilbilimi; Chomsky, Üretici Dönüşümsel Dilbilgisi Kuramı |
| 11 | Sesbilim ve uygulamalı çalışmalar |
| 12 | Biçimbilim ve uygulamalı çalışmalar |
| 13 | Tümcebilim ve uygulamalı çalışmalar |
| 14 | Anlambilim ve uygulamalı çalışmalar |
Değerlendirme Sistemi
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı | 2 | 50 |
| Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 50 |
| Toplam | 3 | 100 |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Ödevler | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 30 |
| Proje | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 |
| Kısa Sınavlar | 1 | 20 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 |
| Toplam | 2 | 50 |
Yeterlilik İlişkisi
| Numara | Program Yeterlilikleri | Puan | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 | Fransızca yazılı anlatıma C1 düzeyinde egemen olmak | X | ||||
| 2 | Fransızca sözlü anlatıma en az c1 düzeyinde egemen olmak | X | ||||
| 3 | Fransızcadan Türkçeye çeviri becerisini her düzeyde edinmiş olmak. | X | ||||
| 4 | Türkçeden Fransızcaya her düzeyde çeviri yapabilmek. | X | ||||
| 5 | Değişik düzey ve türlerden metin çözümleme becerisine sahip olma. | X | ||||
| 6 | Diller ve kültürler arası karşılaştırmalı çalışmalar yapabilmek. | X | ||||
| 7 | Fransız Edebiyatını öğretebilmek | X | ||||
| 8 | Çağdaş dilbilim kuramlarına dayanarak dil betimlemeleri yapabilmek. | X | ||||
| 9 | Yabancı dil olarak Fransızcayı öğretebilmek. | X | ||||
| 10 | İspanyol Dili ve Edebiyatına egemen olmak. | |||||
AKTS - İş Yükü Tablosu
| Etkinlikler | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Çalışma Süresi | 14 | 3 | 42 |
| Ödevler | 0 | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 10 | 10 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 10 | 2 | 20 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 11 | 11 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü | 125 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 | 5.00 | ||
| Dersin AKTS Kredisi | 5 | ||