Dijital Anlatı Tasarımı ve Yapımı
kkayapinar@gsu.edu.tr
İçerik
Dersin Amacı
Bu ders mobil cihazların yaygınlaşması ve katılımcı kültürün yükselişiyle birlikte köklü bir dönüşüm geçiren hikâye anlatıcılığı pratiklerini, eleştirel ve üretim odaklı bir perspektifle ele almayı amaçlamaktadır. Ders kapsamında öğrencilerin dijital anlatı biçimlerini eleştirel ve yaratıcı açılardan değerlendirmeleri, özgün içerikler tasarlamaları ve üretmeleri hedeflenmektedir.
Dersin öğrencilerin eleştirel, özgün ve yaratıcı düşünme yetkinliklerini güçlendirmesi ve dijital medya ortamlarında etkili ve nitelikli içerik üretebilen profesyoneller olarak yetişmelerine katkı sağlaması amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği
Ders "yaparak öğrenme" modeline dayanan uygulama ve üretim odaklı bir atölye dersi olarak tasarlanmıştır. Ders süresince öğrenciler geleneksel hikâye anlatım ilkelerini üretken yapay zekâ araçları ve çağdaş dijital uygulamalarla bir araya getirerek kendi özgün dijital hikâyelerini hayata geçirirler. Storyboard hazırlama, ses tasarımı ve kurgu süreçlerinin yanı sıra yapay zekâ destekli görsel-işitsel içerik üretimini ve doğrusal olmayan (interaktif) anlatı tasarımını deneyimlerler. Öğrenciler etik, temsil ve şeffaflık ilkeleri çerçevesinde, yeni nesil dijital teknolojileri yaratıcı birer anlatı aracına dönüştürerek nitelikli projeler üretme yetkinliği kazanırlar.
Dersin Öğrenme Çıktıları
Görsel ve işitsel unsurları bütünlüklü biçimde kullanarak dijital mecralara uygun, etkili anlatılar tasarlayıp üretebilir.
Anlatı kurma, anlatıyı yapılandırma ve aynı anlatıyı farklı formatlarda yeniden üretme becerilerini geliştirir.
Yaratıcı düşünme, dijital okuryazarlık ve etkili iletişim yetkinliklerini uygulama düzeyinde kullanır.
Dijital medya anlatılarını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir ve çözümler.
Etik, temsil ve katılımcı kültür bağlamında dijital içerik üretimine ilişkin farkındalık geliştirir.
Öğretim Yöntemleri
Teori ve uygulama
Kaynaklar
Alexander, Bryan. (2017). The New Digital Storytelling: Creating Narratives with New Media (2. bs.). Praeger.
Berger, John. (2014). Görme Biçimleri. Metis Yayınları.
Campbell, Joseph. (2023). Kahramanın Sonsuz Yolculuğu. İthaki Yayınları.
Hartley, John. & McWilliam, Kelly. (2009). Story Circle: Digital Storytelling Around the World. Blackwell.
Jenkins, Henry. (2016). Cesur Yeni Medya: Teknolojiler ve Hayran Kültürü. İletişim Yayıncılık.
Joler, Vladan & Pasquinelli, Matteo. (2020). The Nooscope Manifested: AI as Instrument of Knowledge Extractivism. https://nooscope.ai
Lambert, Joe. (2013). Digital Storytelling: Capturing Lives, Creating Community. Routledge.
Ramsden, Ashley & Hollingsworth, Sue. (2024). Hikâye Anlatma Sanatı. İletişim Yayınları.
Şimşek, Burcu. İletişim Çalışmaları Bağlamında Dijital Hikâye Anlatımı: Kavramlar ve Türkiye Deneyimi. https://ekitap.alternatifbilisim.org/pdf/dijital-hikaye-anlatimi.pdf
Tatlı, Erdem. (2021). İletişim Çalışmalarında Hikâye Anlatıcılığı. Nobel Yayınevi.
Zuboff, Shoshana. (2021). Gözetleme Kapitalizmi Çağı. Okuyan Us Yayınları.
StoryCenter. Center for Digital Storytelling. https://www.storycenter.org
Konu Başlıkları
| Hafta | Konu Başlıkları |
|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı ve dijital anlatıya giriş |
| 2 | Anlatının evrimi ve dijital çağda hikaye: Sözlü gelenekten dijital medyaya anlatı biçimleri, dijital hikâyenin ayırt edici nitelikleri |
| 3 | Hikâye çemberi (Story Circle): Bireysel deneyimlerden ortak toplumsal değerlere geçiş. Hikâye çemberi atölyesiyle ham fikirlerin paylaşımı ve akran geri bildirimi. |
| 4 | Metin yazımı ve storyboard: Hikaye çemberinden çıkan fikrin kısa metne (script) dönüştürülmesi, akış şeması ve storyboard taslağı hazırlama. |
| 5 | Dijital anlatıda görsel dil ve kompozisyon: Görsel dilin anlam üretme biçimleri ve çekim teknikleri |
| 6 | Dijital anlatıda ses tasarımı ve anlatı katmanları: Özgün ses kaydı, ortam sesi, müzik ve efekt kullanımı. Sesin anlatıda dramatik ve duygusal rolü |
| 7 | Vize haftası: Ara proje değerlendirmesi |
| 8 | İnsan odaklı ve bilgilendirici anlatı: Saha ve röportaj, soru sorma ve aktif dinleme pratikleri. Dijital hikâyecilikte temsil, etik ve izin süreçleri |
| 9 | Çoklu platform uyarlamaları ve format dönüşümü: Platform seçiminin anlatıya etkisi. Aynı hikâyenin yatay (kapsamlı/web) ve dikey (kısa/mobil) dinamiklere göre yeniden kurgulanması |
| 10 | Yapay zekâ destekli görsel işitsel anlatı: Üretken yapay zekâ araçlarının görsel-işitsel üretime entegrasyonu. Telif, temsil ve künye/şeffaflık ilkeleri |
| 11 | Yapay zekâ destekli görsel işitsel üretim atölyesi: Öğrencilerin saha kayıtları ile yapay zekâ çıktılarını (görsel/ses/atmosfer) birleştirdiği uygulamalı hibrit video üretimi |
| 12 | İnteraktif anlatılara giriş ve doğrusal olmayan kurgu: Doğrusal olmayan (non-linear) kurgu mimarisi ve dallanan ağaç yapıları |
| 13 | İnteraktif anlatı atölyesi: Özgün interaktif dijital anlatı geliştirilmesi. |
| 14 | Proje sunumları |
Değerlendirme Sistemi
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı | 3 | 100 |
| Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı | 0 | 0 |
| Toplam | 3 | 100 |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Ödevler | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 0 | 0 |
| Proje | 2 | 80 |
| Laboratuar | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 1 | 20 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 |
| Toplam | 3 | 100 |
Yeterlilik İlişkisi
| Numara | Program Yeterlilikleri | Puan | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 | Etkili Türkçe yazılı ve sözlü iletişim becerisine sahip olurlar | X | ||||
| 3 | Kültür-sanat, demokrasi, insan hakları, toplumsal ve mesleki ve etik değerler, hukuk ve mevzuatlar, kalite standartları konularında bilgi ve sorumluluk bilincine sahip olurlar | X | ||||
| 4 | Temel sosyal bilimler, iletişim ve medya meslekleri ve sektörleri, yenilikçi ve girişimci uygulamalar hakkında yeterli bilgi birikimine sahip olurlar | X | ||||
| 5 | Etkileşimli ve konvansiyonel medya için gerekli olan teknik ve araçları ve bilişim teknolojilerini iş sağlığı ve güvenliği çerçevesinde etkin ve yaratıcı bir şekilde kullanma yetisine sahip olurlar | X | ||||
| 6 | Etkileşimli ve konvansiyonel medya için alanıyla ilgili belgesel ve kurgusal içerikleri tasarlama, bu içerikleri kolektif üretme ve yönetme becerisine sahip olurlar | X | ||||
| 8 | Etkileşimli ve konvansiyonel medya ve iletişim ortam ve süreçlerini analiz etmek için uygun analiz ve modelleme yöntemleri bilgisine | X | ||||
| 9 | Etkileşimli ve konvansiyonel medya ve iletişim ortam ve süreçlerine dair gelişme ve sorunları sorgulama ve eleştirel çözümleme yetisine, Kamu yararı, sosyal sorumluluk ve çevre bilincine sahip, çağdaş dünya ve Türkiye’nin güncel sorunlarına duyarlı, özgürlükçü, demokratik, yapıcı ve problem çözücü bir yaklaşıma, sahip olmalarını hedefler | X | ||||
| 10 | Elektronik ve dijital medya ile sinema alanlarının tarihsel gelişim süreçleri ve bu mecralara ilişkin güncel gelişmeler hakkında bilgi sahibi olurlar | X | ||||
| 11 | Elektronik ve dijital medya ile sinema alanları hakkında sosyolojik, kültürel ve estetik yaklaşımları öğrenirler | X | ||||
| 12 | Kültür endüstrilerinin ekonomiği politiğini, çalışma ve üretim ilişkileri ile pazarlama ve tüketim modellerini analiz etmeyi öğrenirler | X | ||||
| 13 | Radyo - televizyon programları ve dijital medyada görsel işitsel içerik üretimi ile farklı türlerdeki film yapımı için gerekli teknik donanımı bunları temel düzeyde kullanabilecek şekilde öğrenirler | X | ||||
| 14 | Elektronik ve dijital medya ile sinema alanlarında yaratıcı faaliyetler yürütme, birlikte üretim yapma ve çalışma deneyimi edinirler | X | ||||
| 20 | Gazeteciliğin bir sosyal kurum ve olgu olarak toplumsal yeri, rolü ve işlevleri konusunda farklı kuramsal yaklaşımları ve geleneksel/ dijital medya ortamları için haber üretme sürecini bilir | X | ||||
| 21 | Geleneksel/ana akım medyanın yanı sıra alternatif medya yapılanmalarının yapısal, yönetsel ve teknik özelliklerini bilir | X | ||||
| 22 | Etkileşimli/dijital medya ortamlarının sosyal ve beşeri bilimler açısından ortaya çıkardığı yeni kavramsal ve kuramsal tartışmaları bilir | X | ||||
| 23 | Türkiye’de ve dünyada gazeteciliğin tarihsel gelişimini bilir ve sosyal ve siyasal tarih içerisinde çözümler | X | ||||
| 24 | Bilişim teknolojilerini, basın ve yayın tekniklerini etkin olarak kullanma, etkileşimli medya, web ve sosyal medyadan derlenen verileri kullanarak haber yazma, görselleştirme ve yayınlama becerisine sahiptir | X | ||||
AKTS - İş Yükü Tablosu
| Etkinlikler | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Çalışma Süresi | 5 | 1 | 5 |
| Ödevler | 1 | 6 | 6 |
| Sunum | 0 | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 3 | 3 |
| Proje | 2 | 9 | 18 |
| Laboratuar | 0 | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 | 0 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Ts Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü | 74 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 | 2.96 | ||
| Dersin AKTS Kredisi | 3 | ||