Kriminoloji
salpaslan@gsu.edu.tr
İçerik
Dersin Amacı
-Kriminoloji dersinin amacı, suç ve suçluluk olgusunu kriminolojik teoriler çerçevesinde incelemek; suçun nedenlerini, farklı suç türlerini ve mağduriyet olgusunu analiz etmek; ayrıca suçla mücadeleye yönelik ceza politikaları ile suçun önlenmesine ilişkin yaklaşımları değerlendirmektir.
Dersin İçeriği
-1. Hafta: Kriminoloji Kavramı ve Diğer Bilimlerle İlişkisi: Kriminolojinin tanımı, kapsamı ve amacı; ceza hukuku, sosyoloji, psikoloji ve diğer disiplinlerle ilişkisi; kriminolojinin yöntemleri
2. Hafta: Suçlu Davranışı Ölçme, Bilinen Suçluluk ve Karanlık Alanlar: Resmî suç istatistikleri, anketler ve alternatif veri kaynakları; suçluluğun ölçümündeki metodolojik sorunlar
3. Hafta: Kriminolojinin Tarihsel Gelişimi: Klasik okulun temel ilkeleri (irade özgürlüğü, caydırıcılık); pozitivist okulun ortaya çıkışı; Lombroso ve biyolojik determinizm tartışmaları
4. Hafta: Suçun Açıklanmasında Teoriler I (Biyolojik, Psikolojik Teoriler)
5. Hafta: Suçun Açıklanmasında Teoriler II (Sosyolojik Teoriler, Güncel Tartışmalar)
6. Hafta: Şiddet Suçları ve Cinsel Suçların Kriminolojik Analizi: Şiddetin türleri ve nedenleri; cinsel suçların kriminolojik açıklamaları, mağdur-fail ilişkisi.
7. Hafta: Bağımlılık ve Suç: Madde bağımlılığı ve suç ilişkisi; bağımlılık türleri, suç davranışına etkileri ve ceza politikalarındaki yeri
8. Hafta: Siber Suçlar, Siber suç türleri (hackleme, dolandırıcılık vb.); dijitalleşmenin suç üzerindeki etkisi, ulusal ve uluslararası mücadele yöntemleri
9. Hafta: Suçlu Tipolojileri: Farklı suçlu profilleri; profesyonel suçlu, fırsat suçlusu vb.; tipolojilerin değerlendirilmesi ve eleştirisi
10. Hafta: Mekân ve Suç: Çevresel Kriminoloji
11. Hafta: Viktimoloji ve Mağdurun Korunması: Mağdur kavramı ve türleri; mağdurun ceza adalet sistemindeki rolü, mağdur hakları ve korunma mekanizmaları
12. Hafta: Suçun Kontrolü ve Ceza Politikaları: Cezalandırma teorileri; hapsetme, alternatif yaptırımlar; ceza politikalarının etkinliği ve eleştirisi
13. Hafta: Suçun Öngörülmesi ve Önlenmesi: Risk değerlendirme araçları; suçun öngörülmesi, erken müdahale ve önleme stratejileri; etik ve hukuki tartışmalar
14. Hafta: Genel Değerlendirme ve Tartışma
Dersin Öğrenme Çıktıları
-Kriminolojik teorileri açıklayabilme ve karşılaştırabilme
-Suç ve suçluluk olgusunu klasik ve çağdaş kriminolojik teoriler çerçevesinde analiz edebilme
-Suçla mücadele ve önleme yöntemlerini eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirebilme
-Farklı suç türlerini (şiddet suçları, siber suçlar vb.) kriminoloji perspektifinden yorumlayabilme
-Kriminolojik teoriler ile ceza politikaları arasındaki ilişkiyi tartışabilme
-Suçla mücadeleye yönelik ceza politikalarını ve suç önleme stratejilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirebilme
Kaynaklar
Sulhi Dönmezer, Kriminoloji, 9. Baskı, Adalet Bakanlığı, 2020.
Timur Demirbaş, Kriminoloji, 8. Baskı, Seçkin, 2024.
Kriminoloji Suça Disiplinler Arası Yaklaşımlar, Ed. Rahime Erbaş/ Selen Çakırhan, Adalet, 2026.
Füsun Sokullu Akıncı, Kriminoloji, 17. Baskı, Seçkin, 2025.
Doğan Soyaslan, Kriminoloji (Suç ve Ceza Bilimleri), 4. Baskı, Yetkin, 2020.
Mustafa Tören Yücel, Kriminoloji ve Hukuk Sosyolojisi Denemeleri, Yetkin Yayınevi, 2024.
Mehmet Emin Artuk/ Mehmet Emin Alşahin, Kriminoloji, 5. Baskı, Adalet, 2024.
Füsun Sokullu Akıncı/ Selman Dursun, Viktimoloji, 3. Baskı, Seçkin, 2016.
Selin Alpaslan, Ceza Hukukunda Kriminolojik Tehlikelilik, Adalet, 2024.
Konu özelinde paylaşılacak kitap, kitap bölümü ve makaleler.
Konu Başlıkları
| Hafta | Konu Başlıkları |
|---|---|
| 1 | Kriminoloji Kavramı ve Diğer Bilimlerle İlişkisi: Kriminolojinin tanımı, kapsamı ve amacı; ceza hukuku, sosyoloji, psikoloji ve diğer disiplinlerle ilişkisi; kriminolojinin yöntemleri |
| 2 | Suçlu Davranışı Ölçme, Bilinen Suçluluk ve Karanlık Alanlar: Resmî suç istatistikleri, anketler ve alternatif veri kaynakları; suçluluğun ölçümündeki metodolojik sorunlar |
| 3 | Kriminolojinin Tarihsel Gelişimi: Klasik okulun temel ilkeleri (irade özgürlüğü, caydırıcılık); pozitivist okulun ortaya çıkışı; Lombroso ve biyolojik determinizm tartışmaları |
| 4 | Suçun Açıklanmasında Teoriler I (Biyolojik, Psikolojik Teoriler) |
| 5 | Suçun Açıklanmasında Teoriler II (Sosyolojik Teoriler, Güncel Tartışmalar) |
| 6 | Şiddet Suçları ve Cinsel Suçların Kriminolojik Analizi: Şiddetin türleri ve nedenleri; cinsel suçların kriminolojik açıklamaları, mağdur-fail ilişkisi. |
| 7 | Bağımlılık ve Suç: Madde bağımlılığı ve suç ilişkisi; bağımlılık türleri, suç davranışına etkileri ve ceza politikalarındaki yeri |
| 8 | Siber Suçlar, Siber suç türleri (hackleme, dolandırıcılık vb.); dijitalleşmenin suç üzerindeki etkisi, ulusal ve uluslararası mücadele yöntemleri |
| 9 | Suçlu Tipolojileri: Farklı suçlu profilleri; profesyonel suçlu, fırsat suçlusu vb.; tipolojilerin değerlendirilmesi ve eleştirisi |
| 10 | Mekân ve Suç: Çevresel Kriminoloji |
| 11 | Viktimoloji ve Mağdurun Korunması: Mağdur kavramı ve türleri; mağdurun ceza adalet sistemindeki rolü, mağdur hakları ve korunma mekanizmaları |
| 12 | Suçun Kontrolü ve Ceza Politikaları: Cezalandırma teorileri; hapsetme, alternatif yaptırımlar; ceza politikalarının etkinliği ve eleştirisi |
| 13 | Suçun Öngörülmesi ve Önlenmesi: Risk değerlendirme araçları; suçun öngörülmesi, erken müdahale ve önleme stratejileri; etik ve hukuki tartışmalar |
| 14 | Genel Değerlendirme ve Tartışma |
Değerlendirme Sistemi
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 40 |
| Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 60 |
| Toplam | 2 | 100 |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Ödevler | 0 | 0 |
| Sunum | 0 | 0 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 40 |
| Proje | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 |
| Toplam | 1 | 40 |
Yeterlilik İlişkisi
| Numara | Program Yeterlilikleri | Puan | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 | Temel hukuki kavramlara hâkim olma, bu kavramları tanımlama, yorumlama ve kullanabilme yeteneğine sahip olma. | X | ||||
| 2 | Temel hukuk disiplinlerine ve içeriklerine (her bir alana ilişkin yasal düzenlemelere, yargı organlarının kararlarına ve bilimsel değerlendirmelere) hâkim olma. | X | ||||
| 3 | Genel hukuk bilgisine, temel hukuk kurallarına ve hukuk metodolojisine yönelik yeterli teorik bilgiye sahip olma. | X | ||||
| 4 | Hukuki sorunları tespit ve teşhis edebilme. | X | ||||
| 5 | Tespit edilen hukuki sorunlara çözüm üretebilmek için hukuki yorum yöntemlerini etkin şekilde kullanabilme, çözüm odaklı analiz ve sentez yapabilme, strateji geliştirebilme. | X | ||||
| 6 | Hukuki sorunlar üzerine araştırma yapabilme ve düşünce geliştirme yeterliliğine sahip olma. | X | ||||
| 7 | Karmaşık hukuki sorunları çözmek için bireysel olarak ya da ekip üyesi olarak sorumluluk alabilme. | X | ||||
| 8 | Eleştirel bakış açısı ile hukuki sorunları mevcut olan ve olması gereken hukuk bakımından ayrı ayrı değerlendirebilme. | X | ||||
| 9 | Teknik hukuk bilgisini gerek Türkçe gerek Fransızca ya da İngilizce olarak sözlü ya da yazılı şekilde kullanabilme, belirli bir hukuki meseleye ilişkin kişisel görüş ve değerlendirmesini sözlü ya da yazılı olarak ikna edici şekilde anlatabilme. | X | ||||
| 10 | Hukuk literatürünü ulusal ve uluslararası düzeyde takip edebilme, teknik hukuk bilgisini sürekli olarak geliştirme ve güncelleme, bu amaç doğrultusunda bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilme. | X | ||||
| 11 | Çeşitli hukuk sistemleri arasında mukayeseli şekilde inceleme ve araştırma yapabilme. | X | ||||
| 12 | İnsan haklarına saygılı olma, evrensel hukuk ilkelerini ve evrensel hukuk anlayışını özümseme. | X | ||||
| 13 | Hukukçu kimliğinin gerektirdiği dürüstlüğe, adalet ve hakkaniyet anlayışına ve etik değerlere sahip olma. | X | ||||
| 14 | Toplumsal sorumluluk bilinci ile sosyal sorunlara karşı duyarlı olma; demokratik, laik ve sosyal hukuk devletini benimseme. | X | ||||
AKTS - İş Yükü Tablosu
| Etkinlikler | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi | 2 | 3 | 6 |
| Sınıf Dışı Çalışma Süresi | 1 | 3 | 3 |
| Sunum | 6 | 3 | 18 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) | 5 | 1 | 5 |
| Toplam İş Yükü | 32 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 | 1.28 | ||
| Dersin AKTS Kredisi | 1 | ||