17. Yüzyıl Felsefesi
aenahum@gsu.edu.tr
İçerik
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, XVII. yüzyıl felsefesinde vahiy, akıl ve din arasındaki ilişkileri Spinoza ve Hobbes’un temel metinleri üzerinden incelemektir. Ders, öğrencilerin peygamberlik, Kutsal Kitap’ın yorumlanması ve dinsel otorite konularındaki felsefi tartışmaları tarihsel bağlamları içinde kavramalarını ve farklı düşünürlerin yaklaşımlarını karşılaştırmalı metin çözümlemesi yoluyla değerlendirmelerini hedefler.
Dersin İçeriği
XVII. yüzyılda din ve felsefe ilişkilerinin tarihsel ve düşünsel bağlamı; Kutsal Kitap geleneği, Reform ve dinsel çatışmalar; Spinoza’nın Teolojik-Politik İnceleme’si ve Hobbes’un Leviathan’ının seçilmiş bölümlerinin okunması; vahiy ve peygamberlik; akıl, imgelem ve inanç; Kutsal Kitap’ın yorumlanması; mucizeler; teoloji ile felsefe arasındaki ilişki; dinsel otorite ve düşünce özgürlüğü.
Dersin Öğrenme Çıktıları
Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler:
- XVII. yüzyılda din ve felsefe ilişkisine yön veren temel sorunları tarihsel bağlamları içinde açıklar.
- Spinoza ve Hobbes’un vahiy, peygamberlik ve akıl anlayışlarını çözümler.
- İki düşünürün Kutsal Kitap’ı yorumlama yaklaşımlarını karşılaştırır.
- Teoloji, felsefe ve dinsel otorite arasındaki ilişkileri seçilmiş metinler üzerinden değerlendirir.
- Felsefi bir metnin temel tezlerini ve argümanlarını belirleyerek gerekçeli bir yorum geliştirir.
Öğretim Yöntemleri
Anlatım; birincil metinlerin yakın okunması ve çözümlenmesi; karşılaştırmalı metin incelemesi; soru-cevap; sınıf içi tartışma; ders öncesi yönlendirilmiş okuma.
Kaynaklar
Spinoza, Teolojik-Politik İnceleme, seçilmiş bölümler.
Spinoza, Etika, seçilmiş pasajlar.
Thomas Hobbes, Leviathan, özellikle III. ve IV. kısımlardan seçilmiş bölümler.
Thomas Hobbes, De Cive, özellikle III. kısımdan seçilmiş bölümler.
Kutsal Kitap, seçilmiş pasajlar.
Dersin konularıyla ilgili ikincil literatürden seçmeler.
Konu Başlıkları
| Hafta | Konu Başlıkları |
|---|---|
| 1 | XVII. yüzyıl felsefesinde Tanrı, din ve vahiy: temel sorunlar |
| 2 | Kutsal Kitap geleneği: vahiy, ahit ve Hıristiyanlık |
| 3 | Reform, dinsel çatışmalar ve dinsel otorite sorunu |
| 4 | Spinoza: vahiy ve peygamberlik |
| 5 | Hobbes: vahiy, peygamberlik ve Tanrı’nın sözü |
| 6 | Spinoza ve Hobbes’ta akıl, imgelem ve inanç |
| 7 | Spinoza: Kutsal Kitap’ın yorumlanması |
| 8 | Hobbes: Kutsal Kitap’ın yorumlanması ve otoritesi |
| 9 | Spinoza ve Hobbes’ta mucize ve doğa |
| 10 | Spinoza: Tanrı bilgisi ve din — Etika ve Teolojik-Politik İnceleme |
| 11 | Hobbes: Tanrı’nın doğal ve tarihsel egemenliği — De Cive ve Leviathan |
| 12 | Teoloji ve felsefe: hakikat, inanç ve itaat |
| 13 | Dinsel otorite ve düşünce özgürlüğü |
| 14 | Spinoza ve Hobbes: karşılaştırmalı değerlendirme ve genel sentez |
Değerlendirme Sistemi
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Yarıyıl içi çalışmaların başarı notuna katkısı | 2 | 40 |
| Yarıyıl sonu çalışmaların başarı notuna katkısı | 1 | 60 |
| Toplam | 3 | 100 |
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Ödevler | 0 | 0 |
| Sunum | 1 | 25 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 75 |
| Proje | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 |
| Toplam | 2 | 100 |
Yeterlilik İlişkisi
| Numara | Program Yeterlilikleri | Puan | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 | Felsefe metinlerini mantıksal çözümlemeye tâbi tutabilir, eleştirel ve analitik zekâya sahip olur; | X | ||||
| 2 | Antik Çağ’dan 20. Yüzyıla kadar felsefe tarihine dair kapsamlı bilgi sahibi olur; | X | ||||
| 3 | Etik, Estetik, Bilim Tarihi, Toplum Felsefesi gibi sistematik felsefe disiplinlerinde bilgi edinir ve uzmanlaşma sağlar; | X | ||||
| 4 | Felsefenin, Tarih, Psikoloji, Antropoloji, Sosyoloji ve pozitif bilimler gibi felsefe dışı disiplinlerle ilişkisini kurabilir; | X | ||||
| 5 | Siyaset kuramlarının öğrenir, tarihi ve güncel olayları felsefi bakış açısıyla değerlendirebilir; | X | ||||
| 6 | Fransızca, İngilizce gibi yaşayan dillerde felsefi tartışmaları takip edebilecek düzeye gelir; | X | ||||
| 7 | Eski Yunanca, Latince veya Osmanlıca dillerinde yazılmış felsefe metinlerini takip edebilecek düzeye gelir; | |||||
| 8 | Sanat yapıtlarını ve tarihini değerlendirebilecek estetik kuramları tanır ve yaratıcı düşünce yeteneğini kavrar; | |||||
| 9 | Bağımsız akademik araştırmalar yapma ve makaleler yazma becerisinin kazanır; çözümleme, yorumlama ve eleştirel tartışma yeteneğinin geliştirir. | X | ||||
AKTS - İş Yükü Tablosu
| Etkinlikler | Sayı | Süre | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Çalışma Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Ödevler | 0 | 0 | 0 |
| Sunum | 1 | 6 | 6 |
| Arasınavlar (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 10 | 10 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuar | 0 | 0 | 0 |
| Diğer Uygulamalar | 0 | 0 | 0 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı (Hazırlık Süresi Dahil) | 1 | 14 | 14 |
| Kısa Sınavlar | 0 | 0 | 0 |
| Dönem Ödevi / Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Portfolyo Çalışmaları | 0 | 0 | 0 |
| Raporlar | 0 | 0 | 0 |
| Öğrenme Günlükleri | 0 | 0 | 0 |
| Bitirme Tezi/Projesi | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Ts Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Yıl Sonu | 0 | 0 | 0 |
| Hazırlık Bütünleme | 0 | 0 | 0 |
| Toplam İş Yükü | 100 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 | 4.00 | ||
| Dersin AKTS Kredisi | 4 | ||